การบรรลุจตุตถฌานพร้อมทั้งอุปมา (สัมมาสมาธิ)

การบรรลุจตุตถฌานพร้อมทั้งอุปมา

มหาราช ! ข้ออื่นยังมีอีก : ภิกษุ เพราะละสุขและทุกข์เสียได้ เพราะความดับหายไปแห่งโสมนัส และโทมนัสในกาลก่อน, จึง บรรลุฌานที่สี่ อันไม่ทุกข์ไม่สุข มีแต่ความที่สติเป็นธรรมชาติบริสุทธิ์ เพราะอุเบกขา แล้วแลอยู่.
เธอนั้น นั่งแผ่ไปตลอดกาลนี้ ด้วยใจอันบริสุทธิ์ผ่องใส, ส่วนใดส่วนหนึ่งของกายเธอทั่วทั้งตัว ที่ใจอันบริสุทธิ์ผ่องใส ไม่ถูกต้องแล้ว มิได้มี.

มหาราช ! เปรียบเหมือน ชายคนหนึ่ง นั่งคลุมตัวด้วยผ้าขาวตลอดศีรษะ, ส่วนไหนๆ ในกายเธอทั่วทั้งตัว ที่ผ้าขาวไม่ถูกต้องแล้ว (คือไม่คลุมแล้ว) มิได้มี. ข้อนี้เป็นฉันใด; : มหาราช ! ภิกษุนั่งแผ่ใจอันบริสุทธิ์ผ่องใสไปตลอดกายนี้, ส่วนใดส่วนหนึ่งในกายเธอทั่วทั้งตัว ที่ใจอันบริสุทธิ์ผ่องใส ไม่ถูกต้องแล้ว มิได้มี, ฉันนั้นเหมือนกัน.

- สี.ที. ๙/๑๐๐/๑๓๐.
อริยสัจจากพระโอษฐ์ ภาค ๒ หน้าที่ ๑๓๐๘

ความคิดเห็น

โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ไตรลักษณ์ 3 ประการ

สวัสดีครับ วันนี้ผมมีคติธรรมและข้อคิด เรื่องของ อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ซึ่งเป็นไตรลักษณ์ ๓ ประการ มาฝากครับ ไตรลักษณ์ หมายถึง สภาพที่เป็นปกติวิสัย หรือเป็นไปตามธรรมชาติ หรืออาจเรียกว่า เป็นทฤษฎีแห่งความเหมาะ เพราะทุกสิ่งบนโลกนี้ จะอยู่ในกฎ หรือภาวะเช่นนี้ เหมือนกันทั้งหมด ไตรลักษณ์ จึงเป็นหลักสัจธรรมทางพระพุทธศาสนา ที่มุ่งสอนให้เข้าใจชีวิต ที่เป็นไป ตามธรรมดา ตามความเป็นจริง ทำให้เรา ตระหนักรู้ และเกิดความเข้าใจว่า ชีวิตนั้นเป็นอย่างไร เกิดความรู้เท่าทัน และรับรู้ ต่อทุกอาการของการปฏิบัติตน ครับ ในพระพุทธศาสนา มีหลักสัจธรรม หรือคำสอนที่สำคัญ สำหรับพุทธศาสนิกชน อยู่เป็นจานวนมาก โดยไตรลักษณ์นั้น ก็เป็นหลักคำสอน ที่สำคัญประการหนึ่ง ที่มุ่งให้ระลึกถึง ความเป็นปกติ ธรรมดา ของสรรพสิ่งบนโลก สอดรับกับคำว่า เกิดขึ้น ตั้งอยู่ และก็ดับไป เป็นอาการสามัญ ของทุกสรรพสิ่ง ทั้งนามธรรม และรูปธรรม คำว่า ไตรลักษณ์ เป็นคำสันสกฤต ที่นำมาใช้เป็นภาษาไทย ซึ่งมาจากคำว่า ไตร หรือ ติ ที่แปลว่า ๓ รวมกับคำว่า ลักษณะ หรือ ลักขณะ ที่แปลว่า ที่เป็นสามัญทั่วไป รวมกันแล้ว จึงหมายความว่า ลักษณะที่...

สวัสดีครับคุณผู้ชม คลิบนี้ผมมีคติธรรมและข้อคิด เกี่ยวกับเรื่องคนที่อาฆาตแรง และชอบด่าว่า ชอบสาปแช่งคนอื่น จะได้รับผลกรรมอะไร มาฝาก ครับ เกิดมาในชีวิตนี้ หลายๆ ท่าน คงจะเคยพบเจอ กับคนที่อาฆาตแรง ชอบด่าว่า ชอบสาปแช่งคนอื่น อยู่บ่อยๆ ไม่ว่าจะเป็นเพื่อนบ้าน คนในครอบครัว คนรอบข้าง หรือในกลุ่มเพื่อนๆ ทั้งที่ทำงาน และในห้องเรียน เป็นต้น ซึ่งเวลาที่บางคนนั้นโกรธ หรือเกลียด หรือผิดหวัง ไม่ได้ในสิ่งที่ปรารถนาแล้ว ก็จะชอบด่าว่า ชอบสาปแช่งคนอื่นต่างๆ นานา และหลายๆ ท่าน ก็คงจะมีคำถามในใจ และเกิดความสงสัยว่า เราจะได้รับผลกรรมอะไร จากคนที่ชอบด่าว่า หรือสาปแช่งเราบ้าง แล้วคนที่ชอบด่าว่า ชอบสาปแช่งคนอื่น เขาจะได้รับผลกรรมอะไร จากการกระทำของเขา และได้รับบาปกรรม มากน้อยเพียงใด คลิบนี้ผมจึงเอาคติธรรม เรื่องคำสาปแช่ง มาให้รับชม เผื่อจะเป็นประโยชน์ และเป็นข้อคิดให้กับทุกท่าน ในการดำเนินชีวิต เรามาดูกันครับว่า คนที่ชอบด่า ชอบสาปแช่งคนอื่นนั้น เขาจะได้รับผลกรรมอะไรบ้าง ครับ ครั้งหนึ่ง พระยาธรรมิกราชได้เข้าเฝ้านอบน้อม ต่อองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า และได้ทูลถามว่า “คำด่าว่า และคำสาปแช่ง ข...

สวัสดีครับคุณผู้ชม คลิบนี้ผมมี คติธรรมและข้อคิด เรื่องของ หนทาง ๗ สาย ชีวิตหลังความตาย ซึ่งเป็นกรรมดีและกรรมชั่วของแต่ละคนมาฝากครับ ชีวิตของเราเมื่อตายลงไปแล้ว ตามความเชื่อนั้น มีทางไป ได้ถึง ๗ สาย ด้วยกัน ซึ่งเราทุกคน ที่เกิดมาเป็นมนุษย์ หรือสัตว์ดิรัจฉานนั้น กล่าวกันว่า เป็นเพราะกรรม เป็นทั้งกรรมดีและกรรมชั่วส่งผล คลิบนี้ผมจึงเอาคติธรรมและข้อคิดของครูบาอาจารย์มาให้รับชม เผื่อจะเป็นประโยชน์ และเป็นข้อคิดในการดำเนินชีวิต ซึ่งผู้ที่จะเกิดมาในโลกนี้ หรือไม่เกิดอีก เป็นเพราะกรรม คือการกระทำทั้งดีและไม่ดี เมื่อกระทำแล้ว การจะไปเกิดในภพภูมิต่างๆ ก็เป็นไปตามทาง ๗ สาย นั้นก็คือ ๑. ทางไปนรก ๒.ทางไปเปรตและอสุรกาย ๓.ทางไปดิรัจฉาน ๔.ทางไปมนุษย์ ๕.ทางไปสวรรค์ ๖.ทางไปพรมโลก ๗.ทางไปนิพพาน เรามาดูกันครับว่า การกระทำของเราในตอนนี้ เมื่อตายลงไปแล้ว เราจะเดินไปทางสายไหน ซึ่งหนทางทั้ง ๗ สาย ที่เราเลือกเดินไปนั้น ขยายความได้ดังนี้ครับ สายที่ ๑. ทางไปนรก ได้แก่ โทสะ นรกนั้น ต้องเป็นสถานที่ร้อน เพราะเหตุคือ โทสะ อันเป็นทางไป ก็เป็นของร้อนมากอยู่แล้ว เช่น ในเวลาที่โทสะเกิ...

(ตอนที่ ๓) รู้จักสังโยชน์ (ตัวผูกรัด) เข้าใจสังโยชน์ และการดับทุกข์ด้วยสติปัญญา ๑. คำว่าสังโยชน์ แปลตรงตัวว่า เครื่องร้อยรัด หรือ ตัวผูก ในทางปฏิบัติ หมายถึง สภาวะที่อารมณ์ (สิ่งที่ไปรับรู้ ไม่ว่าจะเป็นสิ่งที่น่ารัก หรือน่าเกลียดชัง) เข้ามาผูกติดอยู่กับ จิต เมื่อจิตและอารมณ์ ถูกผูกเข้าไว้ด้วยกัน จึงเป็นจุดเริ่มต้น ของความวุ่นวายในจิตใจ ๒. การปรุงแต่ง เมื่อจิตถูกผูก เมื่อตัวสังโยชน์ทำหน้าที่ ผูกจิตเข้ากับอารมณ์ เรียบร้อยแล้ว จิตจะเริ่มกระบวนการที่เรียกว่า การปรุงแต่ง (คือ คิดต่อยอดไปตามอารมณ์นั้น) สามารถแบ่งออกเป็น ๒ ลักษณะหลักๆ คือ ๒.๑. เมื่อจิตผูกกับอารมณ์ที่น่าพอใจ จิตจะปรุงแต่งให้เกิด ความรัก/ความหลง โดยจะคิดวนเวียนว่า สิ่งนั้น น่ารักอย่างนั้น น่าพอใจอย่างนี้ เป็นสภาวะแบบนั้นแบบนี้ ไม่จบสิ้น ๒.๒ เมื่อจิตผูกกับอารมณ์ที่ไม่น่าพอใจ จิตจะปรุงแต่งให้เกิด ความเกลียดชัง/โทสะ โดยจะคิดวนเวียนว่า สิ่งนั้นน่าเกลียด น่าชัง น่าโกรธเคือง เป็นต้น ๓. การใช้สติปัญญาเป็นผู้รู้ ผู้เห็น (จุดเปลี่ยนของการปฏิบัติ) ถ้าฝึกสติให้เป็นผู้รู...

สวัสดีครับคุณผู้ชม คลิบนี้ผมมี คติธรรมและข้อคิด เรื่องกรรมของคน ชอบใส่ร้ายป้ายสี และนินทาผู้อื่น มาฝากครับ การใส่ร้ายป้ายสี คือ การกระทำ ที่จ้องจะทำลายผู้อื่นในทางร้าย ด้วยใจที่อคติ โดยอาจแสดง ผ่านการพูด การเขียน หรือ การแสดงกิริยาต่างๆ ซึ่งสิ่งที่เขาพูด หรือเขียน หรือแสดงออกไปนั้น มักจะเป็นสิ่งที่บิดเบือนไป จากข้อเท็จจริง เพื่อทำให้ชื่อเสียง ของคนอื่นเสียหาย และบางกรณี ก็อาจมีจุดมุ่งหมาย ถึงกับให้คนอื่น พินาศวอดวายก็มี ซึ่งพฤติกรรมของคน ที่ชอบใส่ร้ายป้ายสีคนอื่น ก็คือ เขาจะชอบนินทาว่าร้าย ใส่ความ และสร้างเรื่องราวต่างๆ ที่ไม่จริง เพื่อทำลายชื่อเสียงของคนอื่น ด้วยความสะใจของตนเอง โดยทำทั้งต่อหน้า และลับหลัง บางคนนั้น ไม่ได้ใส่ร้ายคนอื่น เพียงแค่คำพูดอย่างเดียว แต่อาจลามไปถึง การเขียนโจมตี ในทางเว็บไซต์ หรือในช่องทางอื่นอีกด้วย ปากสร้างกรรมง่ายแต่ส่งผลร้ายแรง ครูบาอาจารย์ ท่านได้กล่าวว่า คนส่วนมากมักสร้างกรรมทางวาจา เพราะกรรมนี้ สร้างขึ้นมาได้ง่าย แต่ตัวเขาเอง ไม่รู้ว่าผลของกรรม เมื่อเวลามันส่งผล จะร้ายแรงเพียงไร ซึ่งคำพูดนั้นสำคัญมาก บางคนพูดไม่ดีกับผู้อื่น จนเ...

(ตอนที่ ๔) พื้นฐานสำคัญในการฝึกปล่อยวาง การทำงานของจิต และสิ่งที่เรียกว่าอารมณ์ ๑. จุดเชื่อมต่อของจิต คือ ประตูทั้ง ๖ (ทวาร ๖) จิตของคนเราไม่ได้อยู่ลอยๆ แต่จะรับรู้เรื่องราวต่างๆ ผ่านช่องทางเชื่อมต่อ ระหว่างตัวเรากับโลกภายนอก ช่องทางเหล่านี้เรียกว่า อายตนะภายใน หรือ ทวาร ซึ่งแปลว่า ประตู หรือ ช่องทาง มีอยู่ ๖ ช่องด้วยกัน คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ ประตูเหล่านี้ทำหน้าที่เปิดให้จิต ออกไปรับรู้ เรื่องราวต่างๆ ที่เกิดขึ้นรอบตัว ๒. ความหมายที่แท้จริงของคำว่า อารมณ์ คำว่า อารมณ์ ไม่ได้แปลว่า ความรู้สึกโกรธ เกลียด ดีใจ หรือโศกเศร้าเสียใจ แบบที่เราใช้พูดกันในชีวิตประจำวัน แต่หมายถึง สิ่งที่จิตเข้าไปเกาะเกี่ยว หรือ เรื่องราวที่จิตกำลังครุ่นคิดถึง (ไม่ว่าจะเป็นการคิด หมกมุ่น หรือเก็บซ่อนไว้ในใจ) อารมณ์ไม่ใช่สิ่งของที่มีตัวตนจับต้องได้โดยตรง คือ ไม่ใช่ตัวรูป เสียง กลิ่น รส หรือสัมผัสจริงๆ แต่เป็นเพียงข้อมูล หรือเรื่องราว ของสิ่งเหล่านั้นแทน ๓. กระบวนที่แปลงความจริงให้เป็นอารมณ์ เหตุผลที่จิตต้องรับรู้เป็นเรื่องราว หรือเ...

สวัสดีครับคุณผู้ชม คลิบนี้ผมมีคติธรรมและข้อคิด เรื่องของการเบียดเบียนผู้อื่น จะนำทุกข์มาให้ตนเอง มาฝาก ครับ บางคนนั้น อยากมีชีวิตอยู่ ไม่อยากจะตายจากโลกนี้ไป และไม่ใช่เพียงแต่ภพชาตินี้เท่านั้น แม้ในภพชาติไหนก็ตาม เขาก็ยังอยากมีชีวิตอยู่ต่อไป ไม่อยากตาย เพราะรักความสุข และเกลียดความทุกข์ แต่การกระทำใดๆ ที่เราคิดว่า จะทำให้ตัวเองนั้น ได้พบกับความสุข ในภพชาตินี้ แต่ถ้าหากผลของการกระทำนั้น จะทำให้เรา ต้องพบความทุกข์ในภพชาติต่อไป เราควรจะกระทำ หรือสร้างกรรมไม่ดีต่างๆ หรือไม่ คลิบนี้ผมจึงเอาคติธรรมและข้อคิด จากครูบาอาจารย์ มาให้รับชม เผื่อจะเป็นประโยชน์ และเป็นข้อคิดให้กับทุกท่าน ในการใช้ชีวิต เพราะการกระทำ ที่ไม่ดีต่างๆ นั้น หากเป็นการเบียดเบียนผู้อื่น การกระทำนั้น ก็ไม่ได้ทำให้เรา พบกับความสุขที่แท้จริงได้ แม้ในปัจจุบันนี้ก็ตาม ถ้าเรา ชอบเบียดเบียนผู้อื่น และชอบละเมิดศีลอยู่บ่อยๆ เราก็จะได้รับความทุกข์ จากการกระทำไม่ดีเหล่านั้น อย่างเช่น จะมีความเสื่อมในทรัพย์สมบัติ มีชื่อเสียงที่ไม่ดีกระฉ่อนออกไป เป็นคนที่ขี้หลงขี้ลืมง่าย สติไม่อยู่กับเนื้อกับตัว เป็นต้น แต่ในทางตรง...

ทาง ๒ สายที่ไม่ควรเดิน ภิกษุทั้งหลาย ! มีสิ่งที่แล่นดิ่งไปสุดโต่ง (อนฺตา) อยู่ ๒ อย่าง ที่บรรพชิตไม่ควรข้องแวะด้วย. สิ่งที่แล่นดิ่งไปสุดโต่งนั้นคืออะไร? คือ ๑. การประกอบตนพัวพัน อยู่ด้วยความใคร่ในกามทั้งหลาย (กามสุขัลลิกานุโยค) อันเป็นการกระทำที่ยังต่ำ เป็นของชาวบ้าน เป็นของชั้นบุถุชน ไม่ใช่ของพระอริยเจ้า ไม่ประกอบด้วยประโยชน์, ๒. และการประกอบความเพียร ในการทรมานตนให้ลำบาก (อัตตกิลมถานุโยค) อันนำมาซึ่งความทุกข์ ไม่ใช่ของพระอริยเจ้า ไม่ประกอบด้วยประโยชน์, สองอย่างนี้แล. ภิกษุทั้งหลาย ! ข้อปฏิบัติเป็นทางสายกลาง (มัชฌิมาปฏิปทา) ที่ไม่ดิ่งไปหาสิ่งสุดโต่งสองอย่างนั้น เป็นข้อปฏิบัติที่ตถาคตได้ตรัสรู้เฉพาะแล้ว เป็นข้อปฏิบัติทำให้เกิดจักษุ เป็นข้อปฏิบัติทำให้เกิดญาณ เป็นไปเพื่อความสงบ เพื่อความรู้อันยิ่ง เพื่อความตรัสรู้พร้อม เพื่อนิพพาน. ภิกษุทั้งหลาย ! ข้อปฏิบัติที่เป็นทางสายกลาง ที่ไม่ดิ่งไปหาที่สุดโต่งสองอย่างนั้น เป็นอย่างไรเล่า? ภิกษุทั้งหลาย ! ข้อปฏิบัติอันเป็นทางสายกลางนั้นคือ ข้อปฏิบัติอันเป็นหนทางอันประเสริฐ ประกอบอยู่ด้วยองค์แปดประการ...

ครั้งมีพระชาติเป็นพระเวสสันดร ๑ ๑. บาลี เวสสันตรจริยา จริยา. ขุ. ๓๓/๕๕๙/๙. ในคัมภีร์จริยาปิฎก ซึ่งเป็นคัมภีร์ชั้นบาลี มิได้เรียงเรื่องเวสสันดร ไว้เป็นเรื่องสุดท้ายแห่งเรื่องทั้งหลาย เหมือนในคัมภีร์ชาดก; ฉะนั้น ในที่นี้ข้าพเจ้า จึงไม่เรียงเรื่องเวสสันดรไว้ เป็นเรื่องสุดท้ายเหมือนที่คนทั้งหลายเชื่อกัน. กระษัตรีย์ใด ได้เป็นมารดาของเรา มีนามว่า ผุสดี กระษัตรีย์นั้น เป็นมเหษีของท้าวสักกะ มาแล้วในอดีตชาติ. ท้าวสักกะผู้จอมเทพ ทราบอายุขัยของพระมเหษีองค์นั้นแล้ว ได้ตรัสกะเธอว่า “เจ้าผู้เลิศงาม เราให้พรแก่เจ้าสิบประการ ตามแต่เจ้าจะเลือกเอา” ๒. ๒. คำพูดเช่นนี้ นัยว่าเป็นประเพณี พูดกับผู้ที่จะต้องจุติจากสวรรค์. พระเทวีนั้น ได้รำพันถามท้าวสักกะว่า “หม่อมฉันมีความผิดอย่างไรหรือหนอ, หม่อมฉันเป็นที่เกลียดชังของพระองค์แล้วหรือ จึงถูกบังคับให้ละโลกอันน่ารื่นรมย์นี้ไป ดุจพฤกษชาติที่ถูกลมพัด ถอนขึ้นทั้งรากฉะนั้น”. ท้าวสักกะ ผู้อันพระเทวีรำพันเช่นนั้นแล้ว ได้ตรัสแก่เธอว่า “ใช่ว่าเจ้าจะทำบาปอันใดลงไป ก็หามิได้ ใช่ว่าเจ้าจะไม่เป็นที...

สวัสดีครับคุณผู้ชม คลิบนี้ผมมี คติธรรมและข้อคิด เรื่องของ คนหลายใจ ที่คบชู้ เป็นชู้ หรือนอกใจ คนรักของตนเอง ว่าบาปกรรมหนักมากแค่ไหน มาฝากครับ เรื่องของการไม่รู้จักพอ ของคนหลายใจ ที่คบชู้ เป็นชู้ หรือนอกใจคนรักของตนเองนั้น ถือว่าบาปกรรมหนัก คลิบนี้ผมจึงเอาคติธรรม จากครูบาอาจารย์มาให้รับชม เผื่อจะเป็นประโยชน์ และเป็นข้อคิดให้กับทุกท่าน ที่กำลังหลงเดินทางผิด หรือกำลังคิดคบชู้ เป็นชู้ หรือคิดนอกใจคนรักของตนเอง ได้กลับตัวกลับใจ หันมาย้อนมองดูการกระทำของตัวเอง เพราะการผิดประเวณีนั้น ก็ถือว่าเป็นอาชญากรรมต่อสังคมอย่างหนึ่ง ซึ่งจะสร้างความเสียหาย ให้เกิดขึ้นเป็นวงกว้าง ดังนั้นการห้ามมิให้ผิดประเวณีนั้น มีเหตุผลมากมาย ดังเช่น เพื่อเป็นการรักษาสายเลือดสกุลของมนุษย์ ถ้ามนุษย์มั่วสุมกันมาก ในแต่เรื่องเพศ ใครจะไปร่วมหลับนอนกับใครก็ได้ ก็จะทำให้สังคมเสื่อมโทรม ทำลายระบบของครอบครัว ทำลายคู่สามีภรรยา และบรรดาลูกๆ เป็นต้น ซึ่งจะนำไปสู่ การทำให้สังคมทั่วไปในโลกนี้ ต้องพบความหายนะ เหมือนดังที่เป็นอยู่ในปัจจุบันนี้ และหนทางที่นำไปสู่ การสร้างความชั่ว คบชู้ เป็นชู้ หรือนอกใจนั้น หลักๆ ก็มีอย...

ค้นหาบล็อกนี้

ธรรมะเตือนสติ Purifilm