อริยสัมมาสมาธิมีบริขารเจ็ด (สัมมาสมาธิ)

อริยสัมมาสมาธิมีบริขารเจ็ด
(เรื่องควรดูประกอบในขุม.โอ.หน้า ๓๐๐)

ภิกษุ ท. ! เราจักแสดงอริยสัมมาสมาธิที่มีที่ตั้งอาศัย ที่มีบริขาร. เธอจงฟังซึ่งธรรมนั้น จงทำในใจให้สำเร็จประโยชน์ เราจักกล่าว.
ภิกษุ ท. ! อริยสัมมาสมาธิ ที่มีที่ตั้งอาศัย ที่มีบริขาร เป็นอย่างไรเล่า?
ภิกษุ ท. ! องค์แห่งมรรคเหล่านี้คือ สัมมาทิฏฐิ สัมมาสังกัปปะ สัมมาวาจา สัมมากัมมันตะ สัมมาอาชีวะ สัมมาวายามะ สัมมาสติ เหล่าใด อันเป็นองค์ ๗ ประการ ที่แวดล้อมเอกัคคตาจิตอยู่ ;
เอกัคคตาจิตชนิดนี้ เราเรียกว่า เป็นอริยสัมมาสมาธิที่มีที่ตั้งอาศัย ดังนี้บ้าง ที่มีบริขาร ดังนี้บ้าง.

- อุปริ.ม. ๑๔/๑๘๐/๒๕๒ - ๒๕๓.
อริยสัจจากพระโอษฐ์ ภาค ๒ หน้าที่ ๑๒๘๖

ความคิดเห็น

โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ไตรลักษณ์ 3 ประการ

สวัสดีครับ วันนี้ผมมีคติธรรมและข้อคิด เรื่องของ อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ซึ่งเป็นไตรลักษณ์ ๓ ประการ มาฝากครับ ไตรลักษณ์ หมายถึง สภาพที่เป็นปกติวิสัย หรือเป็นไปตามธรรมชาติ หรืออาจเรียกว่า เป็นทฤษฎีแห่งความเหมาะ เพราะทุกสิ่งบนโลกนี้ จะอยู่ในกฎ หรือภาวะเช่นนี้ เหมือนกันทั้งหมด ไตรลักษณ์ จึงเป็นหลักสัจธรรมทางพระพุทธศาสนา ที่มุ่งสอนให้เข้าใจชีวิต ที่เป็นไป ตามธรรมดา ตามความเป็นจริง ทำให้เรา ตระหนักรู้ และเกิดความเข้าใจว่า ชีวิตนั้นเป็นอย่างไร เกิดความรู้เท่าทัน และรับรู้ ต่อทุกอาการของการปฏิบัติตน ครับ ในพระพุทธศาสนา มีหลักสัจธรรม หรือคำสอนที่สำคัญ สำหรับพุทธศาสนิกชน อยู่เป็นจานวนมาก โดยไตรลักษณ์นั้น ก็เป็นหลักคำสอน ที่สำคัญประการหนึ่ง ที่มุ่งให้ระลึกถึง ความเป็นปกติ ธรรมดา ของสรรพสิ่งบนโลก สอดรับกับคำว่า เกิดขึ้น ตั้งอยู่ และก็ดับไป เป็นอาการสามัญ ของทุกสรรพสิ่ง ทั้งนามธรรม และรูปธรรม คำว่า ไตรลักษณ์ เป็นคำสันสกฤต ที่นำมาใช้เป็นภาษาไทย ซึ่งมาจากคำว่า ไตร หรือ ติ ที่แปลว่า ๓ รวมกับคำว่า ลักษณะ หรือ ลักขณะ ที่แปลว่า ที่เป็นสามัญทั่วไป รวมกันแล้ว จึงหมายความว่า ลักษณะที่...

ทาง ๒ สายที่ไม่ควรเดิน ภิกษุทั้งหลาย ! มีสิ่งที่แล่นดิ่งไปสุดโต่ง (อนฺตา) อยู่ ๒ อย่าง ที่บรรพชิตไม่ควรข้องแวะด้วย. สิ่งที่แล่นดิ่งไปสุดโต่งนั้นคืออะไร? คือ ๑. การประกอบตนพัวพัน อยู่ด้วยความใคร่ในกามทั้งหลาย (กามสุขัลลิกานุโยค) อันเป็นการกระทำที่ยังต่ำ เป็นของชาวบ้าน เป็นของชั้นบุถุชน ไม่ใช่ของพระอริยเจ้า ไม่ประกอบด้วยประโยชน์, ๒. และการประกอบความเพียร ในการทรมานตนให้ลำบาก (อัตตกิลมถานุโยค) อันนำมาซึ่งความทุกข์ ไม่ใช่ของพระอริยเจ้า ไม่ประกอบด้วยประโยชน์, สองอย่างนี้แล. ภิกษุทั้งหลาย ! ข้อปฏิบัติเป็นทางสายกลาง (มัชฌิมาปฏิปทา) ที่ไม่ดิ่งไปหาสิ่งสุดโต่งสองอย่างนั้น เป็นข้อปฏิบัติที่ตถาคตได้ตรัสรู้เฉพาะแล้ว เป็นข้อปฏิบัติทำให้เกิดจักษุ เป็นข้อปฏิบัติทำให้เกิดญาณ เป็นไปเพื่อความสงบ เพื่อความรู้อันยิ่ง เพื่อความตรัสรู้พร้อม เพื่อนิพพาน. ภิกษุทั้งหลาย ! ข้อปฏิบัติที่เป็นทางสายกลาง ที่ไม่ดิ่งไปหาที่สุดโต่งสองอย่างนั้น เป็นอย่างไรเล่า? ภิกษุทั้งหลาย ! ข้อปฏิบัติอันเป็นทางสายกลางนั้นคือ ข้อปฏิบัติอันเป็นหนทางอันประเสริฐ ประกอบอยู่ด้วยองค์แปดประการ...

เหตุเกิดของทุกข์ ถูกแล้ว ถูกแล้ว อานนท์ ! ตามที่สารีบุตรเมื่อตอบปัญหาในลักษณะนั้นเช่นนั้น, ชื่อว่าได้ตอบโดยชอบ : อานนท์ ! ความทุกข์นั้น เรากล่าวว่า เป็นสิ่งที่อาศัยปัจจัยอย่างใดอย่างหนึ่งแล้วเกิดขึ้น (เรียกว่า ปฏิจจสมุปปันนธรรม). ความทุกข์นั้น อาศัยปัจจัย อะไรเล่า? ความทุกข์นั้น อาศัยปัจจัย คือ ผัสสะ, ผู้กล่าวอย่างนี้แล ชื่อว่า กล่าวตรงตามที่เรากล่าว ไม่เป็นการกล่าวตู่เราด้วยคำไม่จริง; แต่เป็นการกล่าวโดยถูกต้อง และสหธรรมิกบางคนที่กล่าวตาม ก็จะไม่พลอยกลายเป็นผู้ควรถูกติไปด้วย. ๑. อานนท์ ! ในบรรดาสมณพราหมณ์ ที่กล่าวสอนเรื่องกรรมทั้งสี่พวกนั้น : สมณพราหมณ์ ที่กล่าวสอนเรื่องกรรมพวกใด ย่อมบัญญัติความทุกข์ ว่าเป็นสิ่งที่ตนทำเอาด้วยตนเอง, แม้ความทุกข์ที่พวกเขาบัญญัตินั้น ก็ยังต้องอาศัย ผัสสะ เป็นปัจจัย จึงเกิดได้; ๒. สมณพราหมณ์ ที่กล่าวสอนเรื่องกรรมพวกใด ย่อมบัญญัติความทุกข์ ว่าเป็นสิ่งที่ผู้อื่นทำให้, แม้ความทุกข์ที่พวกเขาบัญญัตินั้น ก็ยังต้องอาศัย ผัสสะ เป็นปัจจัย จึงเกิดมีได้; ๓. สมณพราหมณ์ ที่กล่าวสอนเรื่องกรรมพวกใด ย่อมบัญญัติความทุกข์...

สวัสดีครับคุณผู้ชม คลิบนี้ผมมี คติธรรมและข้อคิด เรื่องของ คนหลายใจ ที่คบชู้ เป็นชู้ หรือนอกใจ คนรักของตนเอง ว่าบาปกรรมหนักมากแค่ไหน มาฝากครับ เรื่องของการไม่รู้จักพอ ของคนหลายใจ ที่คบชู้ เป็นชู้ หรือนอกใจคนรักของตนเองนั้น ถือว่าบาปกรรมหนัก คลิบนี้ผมจึงเอาคติธรรม จากครูบาอาจารย์มาให้รับชม เผื่อจะเป็นประโยชน์ และเป็นข้อคิดให้กับทุกท่าน ที่กำลังหลงเดินทางผิด หรือกำลังคิดคบชู้ เป็นชู้ หรือคิดนอกใจคนรักของตนเอง ได้กลับตัวกลับใจ หันมาย้อนมองดูการกระทำของตัวเอง เพราะการผิดประเวณีนั้น ก็ถือว่าเป็นอาชญากรรมต่อสังคมอย่างหนึ่ง ซึ่งจะสร้างความเสียหาย ให้เกิดขึ้นเป็นวงกว้าง ดังนั้นการห้ามมิให้ผิดประเวณีนั้น มีเหตุผลมากมาย ดังเช่น เพื่อเป็นการรักษาสายเลือดสกุลของมนุษย์ ถ้ามนุษย์มั่วสุมกันมาก ในแต่เรื่องเพศ ใครจะไปร่วมหลับนอนกับใครก็ได้ ก็จะทำให้สังคมเสื่อมโทรม ทำลายระบบของครอบครัว ทำลายคู่สามีภรรยา และบรรดาลูกๆ เป็นต้น ซึ่งจะนำไปสู่ การทำให้สังคมทั่วไปในโลกนี้ ต้องพบความหายนะ เหมือนดังที่เป็นอยู่ในปัจจุบันนี้ และหนทางที่นำไปสู่ การสร้างความชั่ว คบชู้ เป็นชู้ หรือนอกใจนั้น หลักๆ ก็มีอย...

สวัสดีครับคุณผู้ชม คลิบนี้ผมมีคติธรรมและข้อคิด เกี่ยวกับเรื่องคนที่อาฆาตแรง และชอบด่าว่า ชอบสาปแช่งคนอื่น จะได้รับผลกรรมอะไร มาฝาก ครับ เกิดมาในชีวิตนี้ หลายๆ ท่าน คงจะเคยพบเจอ กับคนที่อาฆาตแรง ชอบด่าว่า ชอบสาปแช่งคนอื่น อยู่บ่อยๆ ไม่ว่าจะเป็นเพื่อนบ้าน คนในครอบครัว คนรอบข้าง หรือในกลุ่มเพื่อนๆ ทั้งที่ทำงาน และในห้องเรียน เป็นต้น ซึ่งเวลาที่บางคนนั้นโกรธ หรือเกลียด หรือผิดหวัง ไม่ได้ในสิ่งที่ปรารถนาแล้ว ก็จะชอบด่าว่า ชอบสาปแช่งคนอื่นต่างๆ นานา และหลายๆ ท่าน ก็คงจะมีคำถามในใจ และเกิดความสงสัยว่า เราจะได้รับผลกรรมอะไร จากคนที่ชอบด่าว่า หรือสาปแช่งเราบ้าง แล้วคนที่ชอบด่าว่า ชอบสาปแช่งคนอื่น เขาจะได้รับผลกรรมอะไร จากการกระทำของเขา และได้รับบาปกรรม มากน้อยเพียงใด คลิบนี้ผมจึงเอาคติธรรม เรื่องคำสาปแช่ง มาให้รับชม เผื่อจะเป็นประโยชน์ และเป็นข้อคิดให้กับทุกท่าน ในการดำเนินชีวิต เรามาดูกันครับว่า คนที่ชอบด่า ชอบสาปแช่งคนอื่นนั้น เขาจะได้รับผลกรรมอะไรบ้าง ครับ ครั้งหนึ่ง พระยาธรรมิกราชได้เข้าเฝ้านอบน้อม ต่อองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า และได้ทูลถามว่า “คำด่าว่า และคำสาปแช่ง ข...

ครั้งมีพระชาติเป็นพระเวสสันดร ๑ ๑. บาลี เวสสันตรจริยา จริยา. ขุ. ๓๓/๕๕๙/๙. ในคัมภีร์จริยาปิฎก ซึ่งเป็นคัมภีร์ชั้นบาลี มิได้เรียงเรื่องเวสสันดร ไว้เป็นเรื่องสุดท้ายแห่งเรื่องทั้งหลาย เหมือนในคัมภีร์ชาดก; ฉะนั้น ในที่นี้ข้าพเจ้า จึงไม่เรียงเรื่องเวสสันดรไว้ เป็นเรื่องสุดท้ายเหมือนที่คนทั้งหลายเชื่อกัน. กระษัตรีย์ใด ได้เป็นมารดาของเรา มีนามว่า ผุสดี กระษัตรีย์นั้น เป็นมเหษีของท้าวสักกะ มาแล้วในอดีตชาติ. ท้าวสักกะผู้จอมเทพ ทราบอายุขัยของพระมเหษีองค์นั้นแล้ว ได้ตรัสกะเธอว่า “เจ้าผู้เลิศงาม เราให้พรแก่เจ้าสิบประการ ตามแต่เจ้าจะเลือกเอา” ๒. ๒. คำพูดเช่นนี้ นัยว่าเป็นประเพณี พูดกับผู้ที่จะต้องจุติจากสวรรค์. พระเทวีนั้น ได้รำพันถามท้าวสักกะว่า “หม่อมฉันมีความผิดอย่างไรหรือหนอ, หม่อมฉันเป็นที่เกลียดชังของพระองค์แล้วหรือ จึงถูกบังคับให้ละโลกอันน่ารื่นรมย์นี้ไป ดุจพฤกษชาติที่ถูกลมพัด ถอนขึ้นทั้งรากฉะนั้น”. ท้าวสักกะ ผู้อันพระเทวีรำพันเช่นนั้นแล้ว ได้ตรัสแก่เธอว่า “ใช่ว่าเจ้าจะทำบาปอันใดลงไป ก็หามิได้ ใช่ว่าเจ้าจะไม่เป็นที...

สวัสดีครับ วันนี้ผมมีคติธรรมและข้อคิดเกี่ยวกับเรื่้องผลกรรม ของมือที่สาม ที่นอกใจคนรักของตน มาฝากครับ เป็นความเชื่อส่วนบุคคล โปรดใช้วิจารณญาณในการรับชม ด้วยนะครับ การเป็นผู้น้อมประพฤติในสิ่งที่ดีงาม ไม่กระทำในสิ่งที่ผิด ก็จะไม่เป็นเหตุให้เดือดร้อนใจ ในภายหลัง ซึ่งเหตุที่จะทำให้เกิด ความเดือดร้อนใจในภายหลัง หลักๆ แล้ว ก็คือ การได้กระทำอกุศลกรรม ไม่ได้กระทำกุศลกรรม ความดีประการต่างๆ วันนี้ ผมจึงเอาคติธรรม จากครูบาอาจารย์ มาให้รับชม เผื่อจะเป็นประโยชน์ และเป็นข้อคิด ให้กับทุกท่าน ที่เดินหลงผิด หรือกำลังคิด ที่จะทำในการละเมิดศีลข้อที่ ๓ เพราะเรื่องศีลข้อที่ ๓ นั้น เป็นเรื่องที่ละเอียดมาก มีโอกาสผิดทั้งฝ่ายชาย และฝ่ายหญิง ซึ่งจะประมาทกำลังของกิเลสไม่ได้เลย ทางที่ดีที่สุด คือไม่ล่วงศีล ไม่ประพฤติทุจริตกรรม พึงหลีกเลี่ยง ในสิ่งที่ไม่ดีเหล่านั้น เพราะเป็นเหตุนำมาซึ่ง ความเดือดร้อนใจในภายหลัง ครับ ผลกรรม ของมือที่สาม นอกใจคนรักของตน การคบชู้ หรือการผิดศีลข้อ ๓ นั้น เป็นความประพฤติ ที่สังคมทั่วไปไม่ยอมรับ ผู้ที่กระทำ จึงต้องมีพฤติกรรม ที่ปิดบัง และซ่อนเร้น การกระทำอกุศลเช่นนี้ ผล...

สวัสดีครับคุณผู้ชมคุณผู้ฟังทุกท่าน ที่ติดตามรับชมภูริฟิล์ม คลิบนี้นะครับ ผมจะมาพูดคุยในเรื่องของ ฆราวาสธรรม 4 ประการ ที่เป็นธรรมะของการครองเรือน ครูบาอาจารย์ท่านกล่าวว่า ฆราวาสธรรม 4 ประการนี้ก็ประกอบไปด้วย 1.สัจจะ คือ ความซื่อสัตย์ 2.ทมะ คือ การฝึกตน 3.ขันติ คือ ความอดทน และ4.จาคะ คือ ความเสียสละ ซึ่งฆราวาสธรรม 4 ประการนี้ ท่านว่าไม่ใช่ธรรมของฆราวาสเพียงอย่างเดียว แต่บรรพชิตผู้ออกบวช ก็ควรถือปฏิบัติได้เช่นเดียวกัน เพราะใครที่มี สัจจะ ทมะ ขันติ และจาคะแล้ว ก็จะทำให้ชีวิตเจริญก้าวหน้าไปได้อย่างรวดเร็ว ซึ่งฆราวาสธรรมทั้ง 4 ประการ ท่านว่า มีรายละเอียดแต่ละข้อดังต่อไปนี้ครับ 1. สัจจะ คือ การเป็นคนจริง ท่านว่า สรุปง่ายๆ ก็มีอยู่ด้วยกันสองนัยยะ ซึ่งนัยยะแรก ก็คือ เมื่อเราตั้งใจอะไรไว้แล้ว ก็จริงต่อเป้าหมายนั้น โดยไม่ท้อถ่อยต่อเป้าหมาย เพราะงานทุกอย่างในโลกนี้ ไม่ว่าจะเป็นทั้งงานใหญ่ หรืองานเล็ก ก็ล้วนต้องเจอกับอุปสรรคด้วยกันทั้งสิ้น ทั้งอุปสรรคภายใน คือ ใจของเราเอง และอุปสรรคภายนอก อันได้แก่ เงื่อนไข สิ่งแวดล้อม หรือผู้คนรอบตัวเรา ดังนั้นท่านว่า ถ้าเราอย...

สวัสดีครับคุณผู้ชม คลิบนี้มีคติธรรมและข้อคิด เรื่องบาปกรรม ของการเป็นชู้ คบชู้ และนอกใจ มาฝาก ครับ เรื่องบาปกรรม ของการเป็นชู้ คบชู้และนอกใจนั้น เป็นอีกหนึ่งเรื่อง ที่ผมได้จัดทำหลายครั้ง เนื่องจากได้เห็นผลกระทบที่เลวร้าย ของหลายๆคน ที่เดินทางผิด และก็ยังได้แรงบันดาลใจ จากคุณผู้ชม หลายๆ ท่าน ที่ติดตามรับชม แล้วก็ได้มาเล่าประสบการณ์ชีวิตจริง เพื่อเป็นข้อคิดเตือนสติให้กับคนที่หลงผิด ซึ่งแรกๆ ของการเป็นชู้ คบชู้ หรือนอกใจนั้น ชีวิตของหลายๆ คน ก็อาจจะดี แต่ไม่นานทุกสิ่งทุกอย่าง ที่คิดว่าดี ก็กลับกลายเป็นเลวร้าย ซึ่งหลายๆ คนนั้น ก็มีสภาพที่ไม่เหลืออะไรเลย แม้แต่คนที่แอบไปคบกัน ก็ทะเลาะวิวาทเลิกรากันไป แถมครอบครัวแตกแยก การงานก็ล้มเหลว เพื่อนฝูงไม่มีใครคบ ถุกนินทาว่าร้าย ต้องอยู่อย่างหลบๆ ซ่อนๆ ซึ่งก็เกิดจาก การไม่ซื่อสัตย์ ต่อคนรักของตนเอง เกิดจากการมักมากในกาม หรือเกิดจากความเหงา ที่เป็นข้ออ้างของคนที่คิดนอกใจ หรือคิดคบชู้ เป็นชู้ คลิบนี้ ผมจึงเอาคติธรรมและข้อคิด ของครูบาอาจารย์ มาให้รับชมอีกครั้ง เผื่อจะเป็นประโยชน์ และข้อคิดให้กับทุกท่าน ก่อนที่จะหลงผิด หรือที่หลงผิดไปแล้ว ...

สวัสดีครับคุณผู้ชม คลิบนี้ผมมี คติธรรมและข้อคิด เรื่องของ หนทาง ๗ สาย ชีวิตหลังความตาย ซึ่งเป็นกรรมดีและกรรมชั่วของแต่ละคนมาฝากครับ ชีวิตของเราเมื่อตายลงไปแล้ว ตามความเชื่อนั้น มีทางไป ได้ถึง ๗ สาย ด้วยกัน ซึ่งเราทุกคน ที่เกิดมาเป็นมนุษย์ หรือสัตว์ดิรัจฉานนั้น กล่าวกันว่า เป็นเพราะกรรม เป็นทั้งกรรมดีและกรรมชั่วส่งผล คลิบนี้ผมจึงเอาคติธรรมและข้อคิดของครูบาอาจารย์มาให้รับชม เผื่อจะเป็นประโยชน์ และเป็นข้อคิดในการดำเนินชีวิต ซึ่งผู้ที่จะเกิดมาในโลกนี้ หรือไม่เกิดอีก เป็นเพราะกรรม คือการกระทำทั้งดีและไม่ดี เมื่อกระทำแล้ว การจะไปเกิดในภพภูมิต่างๆ ก็เป็นไปตามทาง ๗ สาย นั้นก็คือ ๑. ทางไปนรก ๒.ทางไปเปรตและอสุรกาย ๓.ทางไปดิรัจฉาน ๔.ทางไปมนุษย์ ๕.ทางไปสวรรค์ ๖.ทางไปพรมโลก ๗.ทางไปนิพพาน เรามาดูกันครับว่า การกระทำของเราในตอนนี้ เมื่อตายลงไปแล้ว เราจะเดินไปทางสายไหน ซึ่งหนทางทั้ง ๗ สาย ที่เราเลือกเดินไปนั้น ขยายความได้ดังนี้ครับ สายที่ ๑. ทางไปนรก ได้แก่ โทสะ นรกนั้น ต้องเป็นสถานที่ร้อน เพราะเหตุคือ โทสะ อันเป็นทางไป ก็เป็นของร้อนมากอยู่แล้ว เช่น ในเวลาที่โทสะเกิ...

ค้นหาบล็อกนี้

ธรรมะเตือนสติ Purifilm