สติปัฏฐานสี่ ที่ส่งผลถึงวิชชาและวิมุตติ (สัมมาสติ)

สติปัฏฐานสี่ ที่ส่งผลถึงวิชชาและวิมุตติ

กุณฑลิยะ ! สติปัฏฐานสี่ อันบุคคลเจริญ กระทำให้มากแล้ว อย่างไรเล่า จึงทำโพชฌงค์ทั้งเจ็ดให้บริบูรณ์?

กุณฑลิยะ ! ในกรณีนี้
ภิกษุเป็นผู้ ตามเห็นกายในกาย อยู่เป็นประจำ มีความเพียรเผากิเลส มีสัมปชัญญะ มีสติ นำออกเสียได้ซึ่งอภิชฌาและโทมนัสในโลก ;
(ในกรณีแห่ง เวทนา จิต และธรรม ก็มีข้อความที่ตรัสอย่างเดียวกัน).

กุณฑลิยะ ! สติปัฏฐานสี่ อันบุคคลเจริญ กระทำให้มากแล้วอย่างนี้แล ย่อมทำโพชฌงค์ทั้งเจ็ดให้บริบูรณ์.

กุณฑลิยะ ! โพชฌงค์เจ็ด อันบุคคลเจริญ กระทำให้มากแล้วอย่างไรเล่า จึงทำวิชชาและวิมุตติ ให้บริบูรณ์?
กุณฑลิยะ ! ในกรณีนี้ ภิกษุย่อมเจริญ สติสัมโพชฌงค์
อันอาศัยวิเวก
อาศัยวิราคะ
อาศัยนิโรธ
น้อมไปเพื่อความสลัดลง ;
(ในกรณีแห่ง ธัมมวิจยสัมโพชฌงค์ วิริยสัมโพชฌงค์ ปีติสัมโพชฌงค์ ปัสสัทธิสัมโพชฌงค์ สมาธิสัมโพชฌงค์ และอุเบกขาสัมโพชฌงค์ ก็มีข้อความที่ตรัสอย่างเดียวกัน).

กุณฑลิยะ ! โพชฌงค์ทั้งเจ็ด อันบุคคลเจริญ กระทำให้มากแล้วอย่างนี้ แล ย่อมทำวิชชาและวิมุตติให้บริบูรณ์.

- มหาวาร. สํ. ๑๙/๑๐๗ - ๑๐๘/ ๓๙๘-๓๙๙.
อริยสัจจากพระโอษฐ์ ภาค ๒ หน้าที่ ๑๑๘๐

ความคิดเห็น

โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

พระอเสขะ คือ ผู้ที่หมดความยึดถือทุกสิ่ง

พระอเสขะ คือ ผู้ที่หมดความยึดถือทุกสิ่ง - มู. ม. ๑๒/๖/๔. ภิกษุ ท. ! ภิกษุใด เป็นพระอรหันต์ ผู้สิ้นอาสวะแล้ว อยู่จบพรหมจรรย์ ทำกิจที่ต้องทำสำเร็จแล้ว มีภาระ อันปลงลงแล้ว มีประโยชน์ของตนอันตามบรรลุถึงแล้ว มีสังโยชน์ในภพสิ้นไปหมดแล้ว เป็นผู้หลุดพ้นแล้ว เพราะรู้โดยชอบ ภิกษุแม้นั้น ก็ย่อมรู้ชัดแจ้ง ซึ่ง ดิน น้ำ ไฟ ลม โดยความเป็น ดิน น้ำ ไฟ ลม เมื่อรู้ชัด แจ้ง ซึ่ง ดิน น้ำ ไฟ ลม โดยสักแต่ว่าเป็น ดิน น้ำ ไฟ ลม แล้ว ย่อมไม่เป็นผู้หมายมั่น ซึ่ง ดิน น้ำ ไฟ ลม ไม่หมายมั่นใน ดิน น้ำ ไฟ ลม ไม่หมายมั่น โดยความเป็น ดิน น้ำ ไฟ ลม ไม่หมายมั่นว่า ‘ดิน น้ำ ไฟ ลม เป็นของเรา’ ดังนี้ จึงไม่เป็นผู้เพลิดเพลินยิ่งซึ่ง ดิน น้ำ ไฟ ลม. ข้อนั้นเพราะเหตุไรเล่า ? เราขอตอบว่า “เพราะว่าดิน นํ้า ไฟ ลม เป็นสิ่งที่ภิกษุผู้อรหันต์ขีณาสพนั้น ได้รู้รอบแล้ว” ดังนี้แล. (ในสูตรนี้ได้ตรัสสิ่ง เป็นที่ตั้งแห่งความยึดถือ นอกไปจากดินน้ำไฟลมอีก คือภูตสัตว์ เทพปชาบดี พรหม อาภัสสรพรหม สุภกิณหพรหม เวหัปผลพรหม อภิภู อากาสานัญจายตนะ ฯลฯ เนวสัญญานาสัญญายตนะ สิ่งที่เห็นแล้ว-ฟังแล้ว-รู้สึก-รู้แจ้งแล้...

สวัสดีครับคุณผู้ชม คลิบนี้มีคติธรรมและข้อคิด เรื่องบาปกรรม ของการเป็นชู้ คบชู้ และนอกใจ มาฝาก ครับ เรื่องบาปกรรม ของการเป็นชู้ คบชู้และนอกใจนั้น เป็นอีกหนึ่งเรื่อง ที่ผมได้จัดทำหลายครั้ง เนื่องจากได้เห็นผลกระทบที่เลวร้าย ของหลายๆคน ที่เดินทางผิด และก็ยังได้แรงบันดาลใจ จากคุณผู้ชม หลายๆ ท่าน ที่ติดตามรับชม แล้วก็ได้มาเล่าประสบการณ์ชีวิตจริง เพื่อเป็นข้อคิดเตือนสติให้กับคนที่หลงผิด ซึ่งแรกๆ ของการเป็นชู้ คบชู้ หรือนอกใจนั้น ชีวิตของหลายๆ คน ก็อาจจะดี แต่ไม่นานทุกสิ่งทุกอย่าง ที่คิดว่าดี ก็กลับกลายเป็นเลวร้าย ซึ่งหลายๆ คนนั้น ก็มีสภาพที่ไม่เหลืออะไรเลย แม้แต่คนที่แอบไปคบกัน ก็ทะเลาะวิวาทเลิกรากันไป แถมครอบครัวแตกแยก การงานก็ล้มเหลว เพื่อนฝูงไม่มีใครคบ ถุกนินทาว่าร้าย ต้องอยู่อย่างหลบๆ ซ่อนๆ ซึ่งก็เกิดจาก การไม่ซื่อสัตย์ ต่อคนรักของตนเอง เกิดจากการมักมากในกาม หรือเกิดจากความเหงา ที่เป็นข้ออ้างของคนที่คิดนอกใจ หรือคิดคบชู้ เป็นชู้ คลิบนี้ ผมจึงเอาคติธรรมและข้อคิด ของครูบาอาจารย์ มาให้รับชมอีกครั้ง เผื่อจะเป็นประโยชน์ และข้อคิดให้กับทุกท่าน ก่อนที่จะหลงผิด หรือที่หลงผิดไปแล้ว ...

ต้องขึงสายพิณให้พอเหมาะ สวัสดีครับคุณผู้ชมคุณผู้ฟังทุกท่าน ที่ติดตามรับชมภูริฟิล์ม คำสอนพระพุทธเจ้า คลิบนี้เสนอตอน ต้องขึงสายพิณให้พอเหมาะ ในเรื่องต้องขึงสายพิณพอเหมาะ พระพุทธเจ้าท่านตรัสว่า... โสณะ ! เธอมีความคิดในเรื่องนี้ เป็นอย่างไร : เมื่อก่อนแต่ครั้งเธอยังเป็นคฤหัสถ์ เธอเชี่ยวชาญในเรื่องเสียงแห่งพิณ มิใช่หรือ ? “เป็นเช่นนี้ พระเจ้าข้า !”. โสณะ ! เธอจะสำคัญข้อนั้นเป็นไฉน เมื่อใด สายพิณของเธอขึงตึงเกินไป เมื่อนั้น พิณของเธอจะมีเสียงไพเราะน่าฟังหรือ จะใช้การได้หรือ ? “ไม่เป็นเช่นนั้น พระเจ้าข้า !”. โสณะ ! เธอจะสำคัญข้อนั้นเป็นไฉน เมื่อใดสายพิณของเธอขึงหย่อนเกินไป เมื่อนั้น พิณของเธอจะมีเสียงไพเราะน่าฟังหรือ จะใช้การได้หรือ ? “ไม่เป็นเช่นนั้น พระเจ้าข้า !”. โสณะ ! แต่ว่า เมื่อใด สายพิณของเธอ ไม่ตึงนัก หรือไม่หย่อนนัก ขึงได้ระเบียบเสมอๆ กันแต่พอดี เมื่อนั้น พิณของเธอย่อมมีเสียงไพเราะน่าฟัง หรือใช้การได้ดี มิใช่หรือ ? “เป็นเช่นนั้น พระเจ้าข้า !”. โสณะ ! ข้อนี้ก็เป็นเช่นนั้นแล กล่าวคือ ความเพียรที่บุคคลปรารภจัดเกินไป ย่อมเป็นไ...

สวัสดีครับคุณผู้ชม คลิบนี้ผมมีคติธรรมและข้อคิด เรื่องของการออกจากความทุกข์ ออกจากกรรม ด้วยการทำทานและรักษาศีลมาฝาก ครับ เรื่องของความทุกข์นั้น เราคงจะหนีไม้พ้น ไม่ว่าจะมากหรือน้อย เราก็คงจะพบเจอกับความทุกข์แทบทุกวัน ไม่ว่าจะทุกข์ทางกาย หรือทุกทางใจ ล้วนทำให้เราไม่มีความสุข คลิบนี้ผมจึงเอาคติธรรมของครูบาอาจารย์ มาให้รับชม เผื่อจะเป็นประโยชน์ และเป็นข้อคิดให้กับทุกท่าน ที่กำลังมีความทุกข์ ซึ่งหลายๆ ท่านนั้น ก็ชอบทำทาน และรักษาศีลเป็นประจำอยู่แล้ว เพราะทานนั้น ช่วยแก้ปัญหาความทุกข์ จากการกลัวจะเสียของไป ส่วนศีลนั้น เป็นการแก้ปัญหาความทุกข์ เพราะกลัวจะไม่ได้ของมา ด้วยการสละออก ที่เริ่มตั้งแต่ที่ใจของเรา คือพร้อมจะสละ ในสิ่งที่ไม่ใช่ส่วนของตน แทนที่จะดับความอยากนั้น ด้วยการพยายามไปครอบครอง ของที่ไม่ใช่ของตน ซึ่งจะไม่ได้ เป็นการแก้ปัญหาที่ต้นเหตุ ที่ความอยากของเรา แต่เป็นการสร้างกรรมใหม่ อันจะเป็นผลให้เรา ต้องชดใช้กรรม และมีความทุกข์ไปเรื่อยๆ ตามเหตุ ที่เราได้เคยกระทำ ให้ผู้อื่นทุกข์ใจไว้ พระพุทธองค์ ทรงตรัสสอน เกี่ยวกับการดำเนินชีวิต ตั้งแต่เกิดจนตาย ทั้งในระดับการดำเนินช...

สมาธิที่เป็นอสังขตมนสิการ “มีอยู่หรือหนอ พระเจ้าข้า ! การที่ภิกษุได้เฉพาะซึ่งสมาธิชนิดที่ไม่กระทำในใจ ซึ่งจักษุ (และ) รูป ซึ่งโสตะ (และ) เสียง ซึ่งฆานะ (และ) กลิ่น ซึ่งชิวหา (และ) รส ซึ่งกาย (และ) โผฏฐัพพะ ไม่กระทำในใจซึ่งดิน ซึ่งน้ำ ซึ่งไฟ ซึ่งลม ไม่กระทำในใจซึ่งอากาสานัญจายตนะ ซึ่งวิญญาณัญจายตนะ ซึ่งอากิญจัญญายตน ซึ่งเนวสัญญานาสัญญายตนะ ไม่กระทำในใจซึ่งโลกนี้ ซึ่งโลกอื่น ไม่กระทำในใจแม้สิ่งซึ่งได้เห็น ได้ยิน ได้รู้สึก ได้รู้แจ้ง ได้บรรลุ ได้แสวงหา ได้ติดตามด้วยใจ นั้นๆ แม้กระนั้นก็ยังกระทำในใจอยู่?” อานนท์ ! การที่ภิกษุได้สมาธิชนิดที่เธอถามนั้น มีอยู่. “มีอยู่อย่างไร พระเจ้าข้า !” อานนท์ ! ภิกษุในกรณีนี้ ย่อม กระทำในใจอย่างนี้ว่า “นั่นสงบระงับ นั่นประณีต : นั่นคือธรรมชาติเป็นที่สงบระงับแห่งสังขารทั้งปวง เป็นที่สลัดคืนซึ่งอุปธิทั้งปวง เป็นที่สิ้นไปแห่งตัณหา เป็นความจางคลาย เป็นความดับ เป็นนิพพาน”๑ ดังนี้. ๑.บาลีว่า “เอตํ สนฺตํ เอตํ ปณีตํ ยทิทํ สพฺพสงฺขารสมโถ สพฺพูปธิปฏินิสฺสคฺโค ตณฺหกฺขโย วิราโค นิโรโธ นิพฺพานํ”. อานนท์ ! อย่าง...

สวัสดีครับคุณผู้ชม คลิบนี้ผมมีคติธรรมและข้อคิด เรื่องของการแผ่เมตตา ไปให้ศัตรูคู่แค้น หรือผู้ที่ไม่หวังดีกับเรา ว่าได้ประโยชน์อะไร มาฝากครับ พยาบาทนั้น เป็นศัตรูของเมตตาโดยตรง เห็นได้ง่าย และจัดว่าอยู่ไกล คือ ห่างจากเมตตามาก เพราะฉะนั้นเราจงแผ่เมตตาบ่อยๆ การแผ่เมตตานั้น เราสามารถทำได้ทุกเมื่อ ทุกเวลาที่นึกได้ ทำได้ทุกวัน และทำบ่อยๆ ก็ยิ่งดีมาก การแผ่เมตตานั้น มี ๒ ประการด้วยกัน คือ ๑. การแผ่โดยเจาะจง ที่เรียกว่า 'โอทิสผรณา' ๒. การแผ่โดยไม่เจาะจง ที่เรียกว่า 'อโนทิสผรณา' การแผ่โดยเจาะจงนั้น ส่วนมาก มักจะแผ่ในหมู่ชน ที่มีความรักใคร่ เกี่ยวข้องด้วยกัน เช่น บิดามารดา แผ่เมตตา เพราะมีความเยื่อใยในบุตร ธิดา หรือบุตรธิดา มีความเยื่อใย แผ่เมตตา ต่อบิดามารดา หรือเพื่อนมีเมตตา ต่อเพื่อน อย่างนี้ เราเรียกว่าแผ่โดยเจาะจง และการแผ่เมตตา โดยเจาะจงนี้ จะมีผลแรงกว่า การแผ่โดยไม่เจาะจง เพราะเป็นการเจาะจงบุคคล จิตนั้น พุ่งไปโดยตรง แต่มีผล ไม่กว้างขวาง เหมือนกับการ แผ่โดยไม่เจาะจง ครูบาอาจารย์ท่านกล่าวไว้ว่า ผู้ที่แผ่เมตตา ไปยังบุคคลใด บุคคลหนึ่ง ถ้าผู้แผ่มีพลังจิตเพียง...

พระคาถาเงินล้าน บทนี้มีลาภมาก ใครที่ภาวนาไปแล้ว จะมีความเป็นอยู่ ที่เป็นสุข มีลาภสักการะอย่างมาก ถ้าทำจิตเป็นสมาธิ ยิ่งสมาธิสูงเท่าไร ก็จะมีลาภมากเท่านั้น ขณะภาวนา ไม่ต้องไปคิดอยากได้เงิน ได้ลาภ เพราะคาถา ก็บอกอยู่แล้วว่า เป็นคาถาเงินล้าน ผลก็เป็นไปตามนั้น จะมากหรือน้อยต่างกัน ก็ตามอัตภาพ ของบุญวาสนาที่สั่งสม ถ้าสมาธิสูงขึ้นมา การทำมาหาได้ ลาภสักการะ ก็จะมีมากขึ้น มีหลายท่าน ที่จิตเข้าถึงทิพยจักขุญาน สามารถรู้เหตุการณ์ต่างๆ ได้ตามที่ตนปรารถนา อันเป็นผลมาจาก พุทธานุสติของคาถา ทิพยจักษุ ก็จะแจ่มใส ด้วยพุทธานุภาพ และเป็นเหตุ ให้บรรลุธรรมได้โดยง่าย ซึ่งคำสวดมีดังนี้ครับ นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุท ธัสสะ นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุท ธัสสะ นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุท ธัสสะ สัมปะจิตฉามิ นาสังสิโม พรหมา จะ มหาเทวา สัพเพยักขา ปะรายันติ (คาถาปัดอุปสรรค) พรหมา จะ มหาเทวา อภิลาภา ภะวันตุ เม (คาถาเงินแสน) มหาปุญโญ มหาลาโภ ภะวันตุ เม (คาถาลาภไม่ขาดสาย) มิเตพาหุหะติ (คาถาเงินล้าน) พุทธะมะอะอุ นะโมพุทธายะ วิระทะโย วิระโคนายัง ...

สวัสดีครับ วันนี้ผมมีข้อคิดดีๆ ที่มีคุณค่า ในการให้กำลังใจชีวิตตัวเอง เพื่อให้หลุดพ้นจากความทุกข์ มาฝากครับ ในเวลานี้ คงจะมีหลายๆ ท่าน ที่กำลังรู้สึกท้อแท้ สินหวังกับชีวิต ทั้งจากเรื่องปัญหาชีวิตครอบครัว ปัญหาเรื่องความรัก ปัญหาเรื่องงาน หรือปัญหาเรื่องเงิน จนทำให้ชีวิต เกิดความทุกข์อย่างมาก วันนี้ผมจึงเอาข้อคิด จากครูบาอาจารย์ มาให้รับชม เผื่อจะเป็นประโยชน์ และเป็นข้อคิดในดำเนินชีวิต เพราะปัญหาทุกอย่างที่เกิดขึ้นนั้น ไม่ใช่มาจากคนอื่น แต่เป็นเพราะเกิดจากตัวเราทั้งสิ้น ที่สร้างปัญหาต่างๆ ให้เกิดขึ้นมา การยอมรับความจริง และไม่กลับไปทำในสิ่งที่ไม่ดี หรือทำในสิ่งที่ ทำให้ผู้อื่นร้อน นั้นแหละ คือการแก้ปัญหาที่ดีที่สุด เราดูกันครับว่า ข้อคิดดีๆ ที่มีคุณค่า สำหรับชีวิตของเรา เพื่อให้หลุดพ้นจากความทุกข์ และช่วยส่งเสริม ทำให้เรามีชีวิตที่ดีขึ้นนั้น จะมีอะไรบ้าง ไปชมกันเลยครับ ๑. ก้าวแรกของการใช้ชีวิต อย่างผู้ตื่น นั้นก็คือ การหยุดยุ่ง และวุ่นวาย ในเรื่องของคนอื่น แล้วก็หันกลับมา วิเคราะห์ใจของตัวเราเอง ๒. การแก้กรรม ที่ดีที่สุด นั้นก็คือ การแก้ไข ความคิด คำพูด และ การกระทำ ขอ...

สวัสดีครับ วันนี้ผมมีคติธรรมและข้อคิด เรื่องของการเกิดมารวย เกิดมาจน ว่าสาเหตุเพราะอะไร มาฝาก ครับ หลายๆ ท่าน ที่เกิดมาจน ในตอนนี้ คงจะรู้สึกน้อยใจในโชคชะตาชีวิตของตัวเอง และหลายๆ ท่าน ที่เกิดมารวย ก็คงจะรู้สึกดีใจ ในโชควาสนาของตัวเองเช่นกัน วันนี้ผมจึงเอาคติธรรมจากครูบาอาจารย์ เรื่องของ ความจน ความรวย ในทางพระพุทธศาสนา มาให้รับชม เผื่อจะเป็นประโยชน์ และเป็นข้อคิดในการดำเนินชีวิตของทุกท่าน ซึ่งผมเอง ก็จะเรียนรู้ไปพร้อมๆ กับทุกท่าน เพราะว่า หนึ่งในความยากลำบาก ที่น่ากลัวที่สุด ในการดำเนินชีวิตของคนเรา ในระหว่างที่ ยังต้องเวียนว่ายตายเกิด ก็คือ ความยากจน เพราะว่า ความยากจนนั้น เป็นสิ่งที่บีบคั้น ให้เกิดปัญหาอีกหลายอย่าง ขึ้นในโลกนี้ ความยากจน เป็นความลำบาก ทั้งกาย และใจอย่างแสนสาหัส ที่เกิดจากการไม่มีทรัพย์ บางคนนั้น ถูกความยากจน บีบคั้นอย่างหนัก เพื่อให้ได้ทรัพย์ มาใช้เลี้ยงชีวิตของตน และคนในครอบครัว ให้ผ่านไป ในแต่ละมื้อ แม้ต้องยอมตน เป็นคนรับใช้ผู้อื่น ก็ยินยอม คนจน ต้องใช้หยาดเหงื่อแรงกาย และน้ำตา จากความเจ็บช้ำน้ำใจ เพื่อแลกกับปัจจัย ๔ มาเลี้ยงชีวิต บาง...

สวัสดีครับคุณผู้ชม คลิบนี้ผมมี คติธรรมและข้อคิด เรื่องของ คนหลายใจ ที่คบชู้ เป็นชู้ หรือนอกใจ คนรักของตนเอง ว่าบาปกรรมหนักมากแค่ไหน มาฝากครับ เรื่องของการไม่รู้จักพอ ของคนหลายใจ ที่คบชู้ เป็นชู้ หรือนอกใจคนรักของตนเองนั้น ถือว่าบาปกรรมหนัก คลิบนี้ผมจึงเอาคติธรรม จากครูบาอาจารย์มาให้รับชม เผื่อจะเป็นประโยชน์ และเป็นข้อคิดให้กับทุกท่าน ที่กำลังหลงเดินทางผิด หรือกำลังคิดคบชู้ เป็นชู้ หรือคิดนอกใจคนรักของตนเอง ได้กลับตัวกลับใจ หันมาย้อนมองดูการกระทำของตัวเอง เพราะการผิดประเวณีนั้น ก็ถือว่าเป็นอาชญากรรมต่อสังคมอย่างหนึ่ง ซึ่งจะสร้างความเสียหาย ให้เกิดขึ้นเป็นวงกว้าง ดังนั้นการห้ามมิให้ผิดประเวณีนั้น มีเหตุผลมากมาย ดังเช่น เพื่อเป็นการรักษาสายเลือดสกุลของมนุษย์ ถ้ามนุษย์มั่วสุมกันมาก ในแต่เรื่องเพศ ใครจะไปร่วมหลับนอนกับใครก็ได้ ก็จะทำให้สังคมเสื่อมโทรม ทำลายระบบของครอบครัว ทำลายคู่สามีภรรยา และบรรดาลูกๆ เป็นต้น ซึ่งจะนำไปสู่ การทำให้สังคมทั่วไปในโลกนี้ ต้องพบความหายนะ เหมือนดังที่เป็นอยู่ในปัจจุบันนี้ และหนทางที่นำไปสู่ การสร้างความชั่ว คบชู้ เป็นชู้ หรือนอกใจนั้น หลักๆ ก็มีอย...

ค้นหาบล็อกนี้

ธรรมะเตือนสติ Purifilm