สติปัฏฐานสี่ เป็นเอกายนมรรค (สัมมาสติ)

สติปัฏฐานสี่ เป็นเอกายนมรรค

ภิกษุ ท. ! หนทางนี้ เป็นหนทางเครื่องไปอันเอกทางเดียว
เพื่อความบริสุทธิ์หมดจดของสัตว์ทั้งหลาย
เพื่อก้าวล่วงเสียซึ่งโสกะและปริเทวะ
เพื่อความตั้งอยู่ไม่ได้แห่งทุกข์และโทมนัส
เพื่อถึงทับซึ่งญายธรรม
เพื่อทำพระนิพพานให้แจ้ง ;
หนทางนี้คือ สติปัฏฐานสี่. สี่อย่างไรเล่า? สี่คือ
ภิกษุ ท. ! ในกรณีนี้ ภิกษุ :-
๑. เป็นผู้ ตามเห็นกายในกาย อยู่เป็นประจำ
มีความเพียรเผากิเลส มีสัมปชัญญะ มีสติ นำอภิชฌาและโทมนัสในโลก ออกเสียได้.
๒. เป็นผู้ ตามเห็นเวทนาในเวทนาทั้งหลาย อยู่เป็นประจำ
มีความเพียรเผากิเลส มีสัมปชัญญะ มีสติ นำอภิชฌาและโทมนัสในโลก ออกเสียได้.
๓. เป็นผู้ ตามเห็นจิตในจิตทั้งหลาย อยู่เป็นประจำ
มีความเพียรเผากิเลส มีสัมปชัญญะ มีสติ นำอภิชฌาและโทมนัสในโลก ออกเสียได้.
๔. เป็นผู้ ตามเห็นธรรมในธรรมทั้งหลาย อยู่เป็นประจำ
มีความเพียรเผากิเลส มีสัมปชัญญะ มีสติ นำอภิชฌาและโทมนัสในโลก ออกเสียได้.
- มหา. ที.๑๐/๓๒๕/๒๗๓.

หมวด ข. ว่าด้วย ลักษณะ - อุปมา ของสัมมาสติ
ลักษณะแห่งความมีสติสัมปชัญญะของภิกษุ

มหาราช ! ภิกษุเป็นผู้ประกอบด้วยสติสัมปชัญญะ เป็นอย่างไรเล่า?
มหาราช ! ในกรณีนี้ ภิกษุ เป็นผู้กระทำความรู้ตัวรอบคอบ ในการก้าวไปข้างหน้า การถอยกลับไปข้างหลัง, การแลดู การเหลียวดู, การคู้การเหยียด, การทรงสังฆาฏิบาตรจีวร, การฉัน การดื่ม การเคี้ยว การลิ้ม, การถ่ายอุจจาระ ปัสสาวะ, เป็นผู้กระทำความรู้ตัวรอบคอบ ในการไปการหยุด, การนั่ง การนอน, การหลับ การตื่น, การพูด การนิ่ง.
มหาราช ! อย่างนี้แล ภิกษุเป็นผู้ประกอบด้วยสติสัมปชัญญะ.

- สี.ที.๙/๙๔/๑๒๓.
อริยสัจจากพระโอษฐ์ ภาค ๒ หน้าที่ ๑๑๗๖

ความคิดเห็น

โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ไตรลักษณ์ 3 ประการ

สวัสดีครับ วันนี้ผมมีคติธรรมและข้อคิด เรื่องของ อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ซึ่งเป็นไตรลักษณ์ ๓ ประการ มาฝากครับ ไตรลักษณ์ หมายถึง สภาพที่เป็นปกติวิสัย หรือเป็นไปตามธรรมชาติ หรืออาจเรียกว่า เป็นทฤษฎีแห่งความเหมาะ เพราะทุกสิ่งบนโลกนี้ จะอยู่ในกฎ หรือภาวะเช่นนี้ เหมือนกันทั้งหมด ไตรลักษณ์ จึงเป็นหลักสัจธรรมทางพระพุทธศาสนา ที่มุ่งสอนให้เข้าใจชีวิต ที่เป็นไป ตามธรรมดา ตามความเป็นจริง ทำให้เรา ตระหนักรู้ และเกิดความเข้าใจว่า ชีวิตนั้นเป็นอย่างไร เกิดความรู้เท่าทัน และรับรู้ ต่อทุกอาการของการปฏิบัติตน ครับ ในพระพุทธศาสนา มีหลักสัจธรรม หรือคำสอนที่สำคัญ สำหรับพุทธศาสนิกชน อยู่เป็นจานวนมาก โดยไตรลักษณ์นั้น ก็เป็นหลักคำสอน ที่สำคัญประการหนึ่ง ที่มุ่งให้ระลึกถึง ความเป็นปกติ ธรรมดา ของสรรพสิ่งบนโลก สอดรับกับคำว่า เกิดขึ้น ตั้งอยู่ และก็ดับไป เป็นอาการสามัญ ของทุกสรรพสิ่ง ทั้งนามธรรม และรูปธรรม คำว่า ไตรลักษณ์ เป็นคำสันสกฤต ที่นำมาใช้เป็นภาษาไทย ซึ่งมาจากคำว่า ไตร หรือ ติ ที่แปลว่า ๓ รวมกับคำว่า ลักษณะ หรือ ลักขณะ ที่แปลว่า ที่เป็นสามัญทั่วไป รวมกันแล้ว จึงหมายความว่า ลักษณะที่...

สวัสดีครับคุณผู้ชม คลิบนี้ผมมี คติธรรมและข้อคิด เรื่องของ หนทาง ๗ สาย ชีวิตหลังความตาย ซึ่งเป็นกรรมดีและกรรมชั่วของแต่ละคนมาฝากครับ ชีวิตของเราเมื่อตายลงไปแล้ว ตามความเชื่อนั้น มีทางไป ได้ถึง ๗ สาย ด้วยกัน ซึ่งเราทุกคน ที่เกิดมาเป็นมนุษย์ หรือสัตว์ดิรัจฉานนั้น กล่าวกันว่า เป็นเพราะกรรม เป็นทั้งกรรมดีและกรรมชั่วส่งผล คลิบนี้ผมจึงเอาคติธรรมและข้อคิดของครูบาอาจารย์มาให้รับชม เผื่อจะเป็นประโยชน์ และเป็นข้อคิดในการดำเนินชีวิต ซึ่งผู้ที่จะเกิดมาในโลกนี้ หรือไม่เกิดอีก เป็นเพราะกรรม คือการกระทำทั้งดีและไม่ดี เมื่อกระทำแล้ว การจะไปเกิดในภพภูมิต่างๆ ก็เป็นไปตามทาง ๗ สาย นั้นก็คือ ๑. ทางไปนรก ๒.ทางไปเปรตและอสุรกาย ๓.ทางไปดิรัจฉาน ๔.ทางไปมนุษย์ ๕.ทางไปสวรรค์ ๖.ทางไปพรมโลก ๗.ทางไปนิพพาน เรามาดูกันครับว่า การกระทำของเราในตอนนี้ เมื่อตายลงไปแล้ว เราจะเดินไปทางสายไหน ซึ่งหนทางทั้ง ๗ สาย ที่เราเลือกเดินไปนั้น ขยายความได้ดังนี้ครับ สายที่ ๑. ทางไปนรก ได้แก่ โทสะ นรกนั้น ต้องเป็นสถานที่ร้อน เพราะเหตุคือ โทสะ อันเป็นทางไป ก็เป็นของร้อนมากอยู่แล้ว เช่น ในเวลาที่โทสะเกิ...

สวัสดีครับคุณผู้ชม คลิบนี้มีคติธรรมและข้อคิด เรื่องบาปกรรม ของการเป็นชู้ คบชู้ และนอกใจ มาฝาก ครับ เรื่องบาปกรรม ของการเป็นชู้ คบชู้และนอกใจนั้น เป็นอีกหนึ่งเรื่อง ที่ผมได้จัดทำหลายครั้ง เนื่องจากได้เห็นผลกระทบที่เลวร้าย ของหลายๆคน ที่เดินทางผิด และก็ยังได้แรงบันดาลใจ จากคุณผู้ชม หลายๆ ท่าน ที่ติดตามรับชม แล้วก็ได้มาเล่าประสบการณ์ชีวิตจริง เพื่อเป็นข้อคิดเตือนสติให้กับคนที่หลงผิด ซึ่งแรกๆ ของการเป็นชู้ คบชู้ หรือนอกใจนั้น ชีวิตของหลายๆ คน ก็อาจจะดี แต่ไม่นานทุกสิ่งทุกอย่าง ที่คิดว่าดี ก็กลับกลายเป็นเลวร้าย ซึ่งหลายๆ คนนั้น ก็มีสภาพที่ไม่เหลืออะไรเลย แม้แต่คนที่แอบไปคบกัน ก็ทะเลาะวิวาทเลิกรากันไป แถมครอบครัวแตกแยก การงานก็ล้มเหลว เพื่อนฝูงไม่มีใครคบ ถุกนินทาว่าร้าย ต้องอยู่อย่างหลบๆ ซ่อนๆ ซึ่งก็เกิดจาก การไม่ซื่อสัตย์ ต่อคนรักของตนเอง เกิดจากการมักมากในกาม หรือเกิดจากความเหงา ที่เป็นข้ออ้างของคนที่คิดนอกใจ หรือคิดคบชู้ เป็นชู้ คลิบนี้ ผมจึงเอาคติธรรมและข้อคิด ของครูบาอาจารย์ มาให้รับชมอีกครั้ง เผื่อจะเป็นประโยชน์ และข้อคิดให้กับทุกท่าน ก่อนที่จะหลงผิด หรือที่หลงผิดไปแล้ว ...

สวัสดีครับ วันนี้ผมมีคติธรรมและข้อคิดเกี่ยวกับเรื่้องผลกรรม ของมือที่สาม ที่นอกใจคนรักของตน มาฝากครับ เป็นความเชื่อส่วนบุคคล โปรดใช้วิจารณญาณในการรับชม ด้วยนะครับ การเป็นผู้น้อมประพฤติในสิ่งที่ดีงาม ไม่กระทำในสิ่งที่ผิด ก็จะไม่เป็นเหตุให้เดือดร้อนใจ ในภายหลัง ซึ่งเหตุที่จะทำให้เกิด ความเดือดร้อนใจในภายหลัง หลักๆ แล้ว ก็คือ การได้กระทำอกุศลกรรม ไม่ได้กระทำกุศลกรรม ความดีประการต่างๆ วันนี้ ผมจึงเอาคติธรรม จากครูบาอาจารย์ มาให้รับชม เผื่อจะเป็นประโยชน์ และเป็นข้อคิด ให้กับทุกท่าน ที่เดินหลงผิด หรือกำลังคิด ที่จะทำในการละเมิดศีลข้อที่ ๓ เพราะเรื่องศีลข้อที่ ๓ นั้น เป็นเรื่องที่ละเอียดมาก มีโอกาสผิดทั้งฝ่ายชาย และฝ่ายหญิง ซึ่งจะประมาทกำลังของกิเลสไม่ได้เลย ทางที่ดีที่สุด คือไม่ล่วงศีล ไม่ประพฤติทุจริตกรรม พึงหลีกเลี่ยง ในสิ่งที่ไม่ดีเหล่านั้น เพราะเป็นเหตุนำมาซึ่ง ความเดือดร้อนใจในภายหลัง ครับ ผลกรรม ของมือที่สาม นอกใจคนรักของตน การคบชู้ หรือการผิดศีลข้อ ๓ นั้น เป็นความประพฤติ ที่สังคมทั่วไปไม่ยอมรับ ผู้ที่กระทำ จึงต้องมีพฤติกรรม ที่ปิดบัง และซ่อนเร้น การกระทำอกุศลเช่นนี้ ผล...

สวัสดีครับคุณผู้ชม คลิบนี้ผมมี คติธรรมและข้อคิด เรื่องของ คนหลายใจ ที่คบชู้ เป็นชู้ หรือนอกใจ คนรักของตนเอง ว่าบาปกรรมหนักมากแค่ไหน มาฝากครับ เรื่องของการไม่รู้จักพอ ของคนหลายใจ ที่คบชู้ เป็นชู้ หรือนอกใจคนรักของตนเองนั้น ถือว่าบาปกรรมหนัก คลิบนี้ผมจึงเอาคติธรรม จากครูบาอาจารย์มาให้รับชม เผื่อจะเป็นประโยชน์ และเป็นข้อคิดให้กับทุกท่าน ที่กำลังหลงเดินทางผิด หรือกำลังคิดคบชู้ เป็นชู้ หรือคิดนอกใจคนรักของตนเอง ได้กลับตัวกลับใจ หันมาย้อนมองดูการกระทำของตัวเอง เพราะการผิดประเวณีนั้น ก็ถือว่าเป็นอาชญากรรมต่อสังคมอย่างหนึ่ง ซึ่งจะสร้างความเสียหาย ให้เกิดขึ้นเป็นวงกว้าง ดังนั้นการห้ามมิให้ผิดประเวณีนั้น มีเหตุผลมากมาย ดังเช่น เพื่อเป็นการรักษาสายเลือดสกุลของมนุษย์ ถ้ามนุษย์มั่วสุมกันมาก ในแต่เรื่องเพศ ใครจะไปร่วมหลับนอนกับใครก็ได้ ก็จะทำให้สังคมเสื่อมโทรม ทำลายระบบของครอบครัว ทำลายคู่สามีภรรยา และบรรดาลูกๆ เป็นต้น ซึ่งจะนำไปสู่ การทำให้สังคมทั่วไปในโลกนี้ ต้องพบความหายนะ เหมือนดังที่เป็นอยู่ในปัจจุบันนี้ และหนทางที่นำไปสู่ การสร้างความชั่ว คบชู้ เป็นชู้ หรือนอกใจนั้น หลักๆ ก็มีอย...

สวัสดีครับคุณผู้ชม คลิบนี้ผมมีคติธรรมและข้อคิด เรื่องของการเบียดเบียนผู้อื่น จะนำทุกข์มาให้ตนเอง มาฝาก ครับ บางคนนั้น อยากมีชีวิตอยู่ ไม่อยากจะตายจากโลกนี้ไป และไม่ใช่เพียงแต่ภพชาตินี้เท่านั้น แม้ในภพชาติไหนก็ตาม เขาก็ยังอยากมีชีวิตอยู่ต่อไป ไม่อยากตาย เพราะรักความสุข และเกลียดความทุกข์ แต่การกระทำใดๆ ที่เราคิดว่า จะทำให้ตัวเองนั้น ได้พบกับความสุข ในภพชาตินี้ แต่ถ้าหากผลของการกระทำนั้น จะทำให้เรา ต้องพบความทุกข์ในภพชาติต่อไป เราควรจะกระทำ หรือสร้างกรรมไม่ดีต่างๆ หรือไม่ คลิบนี้ผมจึงเอาคติธรรมและข้อคิด จากครูบาอาจารย์ มาให้รับชม เผื่อจะเป็นประโยชน์ และเป็นข้อคิดให้กับทุกท่าน ในการใช้ชีวิต เพราะการกระทำ ที่ไม่ดีต่างๆ นั้น หากเป็นการเบียดเบียนผู้อื่น การกระทำนั้น ก็ไม่ได้ทำให้เรา พบกับความสุขที่แท้จริงได้ แม้ในปัจจุบันนี้ก็ตาม ถ้าเรา ชอบเบียดเบียนผู้อื่น และชอบละเมิดศีลอยู่บ่อยๆ เราก็จะได้รับความทุกข์ จากการกระทำไม่ดีเหล่านั้น อย่างเช่น จะมีความเสื่อมในทรัพย์สมบัติ มีชื่อเสียงที่ไม่ดีกระฉ่อนออกไป เป็นคนที่ขี้หลงขี้ลืมง่าย สติไม่อยู่กับเนื้อกับตัว เป็นต้น แต่ในทางตรง...

พระคาถาเงินล้าน บทนี้มีลาภมาก ใครที่ภาวนาไปแล้ว จะมีความเป็นอยู่ ที่เป็นสุข มีลาภสักการะอย่างมาก ถ้าทำจิตเป็นสมาธิ ยิ่งสมาธิสูงเท่าไร ก็จะมีลาภมากเท่านั้น ขณะภาวนา ไม่ต้องไปคิดอยากได้เงิน ได้ลาภ เพราะคาถา ก็บอกอยู่แล้วว่า เป็นคาถาเงินล้าน ผลก็เป็นไปตามนั้น จะมากหรือน้อยต่างกัน ก็ตามอัตภาพ ของบุญวาสนาที่สั่งสม ถ้าสมาธิสูงขึ้นมา การทำมาหาได้ ลาภสักการะ ก็จะมีมากขึ้น มีหลายท่าน ที่จิตเข้าถึงทิพยจักขุญาน สามารถรู้เหตุการณ์ต่างๆ ได้ตามที่ตนปรารถนา อันเป็นผลมาจาก พุทธานุสติของคาถา ทิพยจักษุ ก็จะแจ่มใส ด้วยพุทธานุภาพ และเป็นเหตุ ให้บรรลุธรรมได้โดยง่าย ซึ่งคำสวดมีดังนี้ครับ นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุท ธัสสะ นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุท ธัสสะ นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุท ธัสสะ สัมปะจิตฉามิ นาสังสิโม พรหมา จะ มหาเทวา สัพเพยักขา ปะรายันติ (คาถาปัดอุปสรรค) พรหมา จะ มหาเทวา อภิลาภา ภะวันตุ เม (คาถาเงินแสน) มหาปุญโญ มหาลาโภ ภะวันตุ เม (คาถาลาภไม่ขาดสาย) มิเตพาหุหะติ (คาถาเงินล้าน) พุทธะมะอะอุ นะโมพุทธายะ วิระทะโย วิระโคนายัง ...

สวัสดีครับคุณผู้ชม คลิบนี้ผมมี คติธรรมและข้อคิด เรื่องกรรมของคน ชอบใส่ร้ายป้ายสี และนินทาผู้อื่น มาฝากครับ การใส่ร้ายป้ายสี คือ การกระทำ ที่จ้องจะทำลายผู้อื่นในทางร้าย ด้วยใจที่อคติ โดยอาจแสดง ผ่านการพูด การเขียน หรือ การแสดงกิริยาต่างๆ ซึ่งสิ่งที่เขาพูด หรือเขียน หรือแสดงออกไปนั้น มักจะเป็นสิ่งที่บิดเบือนไป จากข้อเท็จจริง เพื่อทำให้ชื่อเสียง ของคนอื่นเสียหาย และบางกรณี ก็อาจมีจุดมุ่งหมาย ถึงกับให้คนอื่น พินาศวอดวายก็มี ซึ่งพฤติกรรมของคน ที่ชอบใส่ร้ายป้ายสีคนอื่น ก็คือ เขาจะชอบนินทาว่าร้าย ใส่ความ และสร้างเรื่องราวต่างๆ ที่ไม่จริง เพื่อทำลายชื่อเสียงของคนอื่น ด้วยความสะใจของตนเอง โดยทำทั้งต่อหน้า และลับหลัง บางคนนั้น ไม่ได้ใส่ร้ายคนอื่น เพียงแค่คำพูดอย่างเดียว แต่อาจลามไปถึง การเขียนโจมตี ในทางเว็บไซต์ หรือในช่องทางอื่นอีกด้วย ปากสร้างกรรมง่ายแต่ส่งผลร้ายแรง ครูบาอาจารย์ ท่านได้กล่าวว่า คนส่วนมากมักสร้างกรรมทางวาจา เพราะกรรมนี้ สร้างขึ้นมาได้ง่าย แต่ตัวเขาเอง ไม่รู้ว่าผลของกรรม เมื่อเวลามันส่งผล จะร้ายแรงเพียงไร ซึ่งคำพูดนั้นสำคัญมาก บางคนพูดไม่ดีกับผู้อื่น จนเ...

สวัสดีครับคุณผู้ชม คลิบนี้ผมมีคติธรรมและข้อคิด เกี่ยวกับเรื่องคนที่อาฆาตแรง และชอบด่าว่า ชอบสาปแช่งคนอื่น จะได้รับผลกรรมอะไร มาฝาก ครับ เกิดมาในชีวิตนี้ หลายๆ ท่าน คงจะเคยพบเจอ กับคนที่อาฆาตแรง ชอบด่าว่า ชอบสาปแช่งคนอื่น อยู่บ่อยๆ ไม่ว่าจะเป็นเพื่อนบ้าน คนในครอบครัว คนรอบข้าง หรือในกลุ่มเพื่อนๆ ทั้งที่ทำงาน และในห้องเรียน เป็นต้น ซึ่งเวลาที่บางคนนั้นโกรธ หรือเกลียด หรือผิดหวัง ไม่ได้ในสิ่งที่ปรารถนาแล้ว ก็จะชอบด่าว่า ชอบสาปแช่งคนอื่นต่างๆ นานา และหลายๆ ท่าน ก็คงจะมีคำถามในใจ และเกิดความสงสัยว่า เราจะได้รับผลกรรมอะไร จากคนที่ชอบด่าว่า หรือสาปแช่งเราบ้าง แล้วคนที่ชอบด่าว่า ชอบสาปแช่งคนอื่น เขาจะได้รับผลกรรมอะไร จากการกระทำของเขา และได้รับบาปกรรม มากน้อยเพียงใด คลิบนี้ผมจึงเอาคติธรรม เรื่องคำสาปแช่ง มาให้รับชม เผื่อจะเป็นประโยชน์ และเป็นข้อคิดให้กับทุกท่าน ในการดำเนินชีวิต เรามาดูกันครับว่า คนที่ชอบด่า ชอบสาปแช่งคนอื่นนั้น เขาจะได้รับผลกรรมอะไรบ้าง ครับ ครั้งหนึ่ง พระยาธรรมิกราชได้เข้าเฝ้านอบน้อม ต่อองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า และได้ทูลถามว่า “คำด่าว่า และคำสาปแช่ง ข...

สวัสดีครับคุณผู้ชม เนื่องใน วันวิสาขบูชา ซึ่งเป็นวันที่พระพุทธเจ้า ประสูติ ตรัสรู้ และปรินิพพาน มาบรรจบกัน คลิบนี้ผมจึงเอา ประวัติความเป็นมา เกี่ยววันวิสาขบูชา มาให้ทุกท่านได้รับชมกันครับ ความหมายของวันวิสาขบูชา คำว่า วิสาขบูชา นั้น ย่อมาจากคำว่า "วิสาขปุรณมีบูชา" แปลว่า "การบูชา ในวันเพ็ญเดือนวิสาขะ" ดังนั้น วิสาขบูชา จึงหมายถึง การบูชาในวันเพ็ญเดือน ๖ การกำหนดวันวิสาขบูชานั้น ก็ตรงกับวันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๖ ตามปฏิทินจันทรคติของไทย ซึ่งมักจะตรงกับเดือนพฤษภาคม หรือเดือนมิถุนายน แต่ถ้าปีใดมีอธิกมาส คือ มีเดือน ๘ สองหน ก็จะเลื่อน ไปเป็นวันขึ้น ๑๕ ค่ำ กลางเดือน ๗ หรือราวเดือนมิถุนายน แต่อย่างไรก็ตาม ในบางปี ของบางประเทศ ก็อาจกำหนด วันวิสาขบูชา ไม่ตรงกับของไทย เนื่องด้วยประเทศเหล่านั้น อยู่ในตำแหน่ง ที่ต่างไปจากประเทศไทย ทำให้วันเวลาคลาดเคลื่อน ไปตามเวลาของแต่ประเทศนั้นๆ ประวัติและความสำคัญของ วันวิสาขบูชา วันวิสาขบูชา ถือเป็นวันสำคัญยิ่ง ทางพระพุทธศาสนา เพราะเป็นวันที่เกิด ๓ เหตุการณ์สำคัญ ที่เกี่ยวกับวิถีชีวิต ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เ...

ค้นหาบล็อกนี้

ธรรมะเตือนสติ Purifilm