ขั้นตอนอันจำกัดแห่งปัจจัยของสัมมาสมาธิ (สัมมาสมาธิ)

ขั้นตอนอันจำกัดแห่งปัจจัยของสัมมาสมาธิ

ภิกษุ ท. ! ภิกษุนั้นหนอ
ไม่มีความเคารพ
ไม่มีความยำเกรง
ไม่ประพฤติความเสมอกัน ในเพื่อนสพรหมจารีทั้งหลายแล้ว (ผู้ศึกษาธรรม) จักทำอาภิสมาจาริกธรรมให้บริบูรณ์ ดังนี้นั้น : นั่น ไม่เป็นฐานะที่จะมีได้; ๑

๑. ผู้ศึกษาพึงสังเกตให้เห็นว่า อาภิสมาจาริกธรรม กล่าวคือการปฏิบัติวัตร หรือมรรยาทที่สาธุชนทั่วไป จะพึงปฏิบัติในบ้านเรือน เพื่อนพ้อง และสังคมทั่วไป นี้ไม่ใช่สิ่งเล็กน้อย ในการปฏิบัติธรรมเพื่อบรรลุธรรมในขั้นสูง; กล่าวสรุปสั้นๆ ก็ว่า ไม่กระทำให้เกิดความเหมาะสม ในการที่จะเป็นนักศึกษา. ขอให้ทุกคนทำการชำระสะสาง อาภิสมาจาริกธรรมของตนๆ ให้ดีที่สุด เท่าจะทำได้เป็นเรื่องแรกเสียก่อน.

๒. ครั้นไม่ทำอาภิสมาจาริกธรรมให้บริบูรณ์แล้ว จักทำเสขธรรม (ธรรมที่ควรศึกษาสูงขึ้นไป ) ให้บริบูรณ์ ดังนี้นั้น : นั่นไม่เป็นฐานะที่จะมีได้;

๓. ครั้นไม่ทำเสขธรรมให้บริบูรณ์แล้ว จักทำศีลทั้งหลาย ให้บริบูรณ์ดังนี้ นั้น : นั่นไม่เป็นฐานะที่จะมีได้;

๔. ครั้นไม่ทำศีลทั้งหลายให้บริบูรณ์แล้ว จักทำสัมมาทิฏฐิ ให้บริบูรณ์ดังนี้ นั้น : นั่นไม่เป็นฐานะที่จะมีได้;

๕. ครั้นไม่ทำสัมมาทิฏฐิให้บริบูรณ์แล้ว จักทำสัมมาสมาธิ ให้บริบูรณ์ดังนี้ นั้น : นั่นไม่เป็นฐานะที่จะมีได้.

ภิกษุ ท. ! ภิกษุนั้นหนอ
มีความเคารพ
มีความยำเกรง
ประพฤติความเสมอกัน ในเพื่อนสพรหมจารีทั้งหลายแล้ว จักทำอาภิสมาจาริกธรรมให้ บริบูรณ์ ดังนี้นั้น : นั่นเป็นฐานะที่มีได้;

(กล่าวคือการปฏิบัติวัตร หรือมรรยาทที่สาธุชนทั่วไป จะพึงปฏิบัติในบ้านเรือน เพื่อนพ้อง และสังคมทั่วไป นี้ไม่ใช่สิ่งเล็กน้อย)

๒. ครั้นทำอาภิสมาจาริกธรรมให้บริบูรณ์แล้ว จักทำเสขธรรมให้บริบูรณ์ (ธรรมที่ควรศึกษาสูงขึ้นไป) ดังนี้นั้น : นั่นเป็นฐานะที่มีได้.

๓. ครั้นทำเสขธรรมให้บริบูรณ์แล้ว จักทำศีลทั้งหลาย ให้บริบูรณ์ ดังนี้นั้น : นั่นเป็นฐานะที่มีได้;

๔. ครั้นทำศีลทั้งหลายให้บริบูรณ์แล้ว จักทำสัมมาทิฏฐิ ให้บริบูรณ์ดังนี้นั้น : นั่นเป็นฐานะที่มีได้;

๕. ครั้นทำสัมมาทิฏฐิให้บริบูรณ์แล้ว จักทำสัมมาสมาธิ ให้บริบูรณ์ดังนี้นั้น : นั่นเป็นฐานะที่มีได้.

- ปญฺจก. อํ. ๒๒/๑๕ - ๑๖/๒๑.
อริยสัจจากพระโอษฐ์ ภาค ๒ หน้าที่ ๑๓๑๔

ความคิดเห็น

โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

เมื่อเจอปัญหาชีวิตอย่างหนัก จะเอาชนะได้อย่างไร

สวัสดีครับคุณผู้ชม คลิบนี้ผมมี ข้อคิดเตือนสติ และให้กำลังตัวเอง เมื่อเจอปัญหาชีวิต จะเอาชนะได้อย่างไร มาฝากครับ ในชีวิตคนเรานั้น ย่อมจะเจอทั้งเรื่องดี และเรื่องร้าย คละเคล้ากันไป ตามบุญ และกรรม ที่เราทุกคนได้เคยสร้างกันมา บางครั้งหากเราเจอเรื่องที่ดี เราก็ยิ้ม และมีความสุข เพราะเหตุแห่งบุญ และกรรมดี ที่เราได้เคยกระทำมา แต่หากบางครั้ง ถึงคราวที่บาปและกรรมส่งผล เรากลับรับมันไม่ได้ ทั้งๆ ที่เราเองเป็นคนทำ ดังนั้น เราจะต้องยอมรับและผ่านปัญหาไปให้ได้ เมื่อเราต้องกับเจอกับ เหตุการณ์ที่ไม่ดี ให้เราคิดดีให้ได้ หาข้อดีให้เจอ แม้ว่าจะเจอเรื่องหนักๆ ก็ให้ตั้งสติ เดี่ยวมันก็ผ่านไปได้ พร้อมกับเรื่องดีๆ ก็จะตามมาเอง คลิบนี้ผมจึงเอาข้อคิดเตือนสติ และให้กำลังใจตัวเอง ของครูบาอาจารย์ มาให้รับชม เผื่อจะเป็นประโยชน์ และเป็นข้อคิดให้กับทุกท่าน ในการดำเนินชีวิต และคิดบวก เรามาดูกันครับว่า ๒๐ ข้อคิดที่ให้กำลังใจ และสร้างแรงบันดาลใจ เพื่อให้เราผ่านพ้นอุปสรรค และเอาชนะปัญหาต่างๆ ได้นั้น จะมีอะไรบ้าง ไปชมกันเลยครับ ๑.เวลาเจองานหนัก ให้บอกกับตัวเองว่า นี่คือโอกาส ในการเตรียมพร้อม ที่เราจะก...

สวัสดีครับ วันนี้ผมมีคติธรรม คำสอนของ หลวงปู่มั่น ภูริทัตโต มาฝากครับ ผู้สนใจศึกษาปฏิบัติธรรม คือผู้สนใจหาความรู้ ความฉลาด เพื่อคุณงามความดีทั้งหลาย ที่โลกเขาปรารถนากัน เพราะคนเรา จะอยู่และไป โดยไม่มีเครื่องป้องกันตัว ย่อมไม่ปลอดภัย ต่ออันตราย ทั้งภายนอกภายใน เครื่องป้องกันตัว ก็คือหลักธรรม มีสติ ปัญญา เป็นอาวุธสำคัญ จะเป็นเครื่องมั่นคง ไม่สะทกสะท้าน มีสติปัญญา แฝงอยู่กับตัว ทุกอิริยาบท จะคิด จะพูด จะทำอะไร ไม่มีการยกเว้น มีสติปัญญา สอดแทรกอยู่ด้วย ทั้งภายใน และภายนอก มีความเข้มแข็งอดทน มีความเพียร ที่จะประกอบคุณงามความดี คนอ่อนแอ โง่เง่า เต่าตุ่น วุ่นวาย อยู่กับอารมณ์ เครื่องผูกพัน ด้วยความนอนใจ และเกียจคร้าน ในกิจการ ที่จะยกตัวให้พ้นภัย นี่คือหนึ่งใน คติธรรมคำสอนของ หลวงปู่มั่น ภูริทัตโต หลวงปู่มั่น ภูริทัตโตนั้น ท่านได้ศึกษา ด้านวิปัสสนา และศึกษาธรรมะ ตลอดเวลาในเพศบรรพชิต ท่านได้ปฏิบัติตน เป็นแบบอย่างที่ดี มีจริยวัตรอันสำรวม เคร่งครัด ในพระธรรมวินัย ขององค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า อย่างยิ่งตลอดชีวิตของท่าน วันนี้ ผมจึงเอาคติธรรมคำสอน ของหลวงปู่มั่น ภูริทัตโต บางส่วน มาให้รับชม เผ...

สวัสดีครับคุณผู้ชม คลิบนี้ผมมีคติธรรมและข้อคิด เกี่ยวกับเรื่อง ของการทำผิดศีลข้อที่ ๔ คือ การพูดโกหก ชอบด่าว่า พูดส่อเสียด พูดคำหยาบ และพูดเพ้อเจ้อ ว่ากรรมหนักแค่ไหน มาฝากครับ อันว่า ศีลข้อที่ ๔ ที่ว่า มุสาวาทา เวรมณี นั้น หลายๆ ท่านอาจจะเข้าใจว่า แค่เรื่องของการพูดโกหกเท่านั้น แต่จริงๆ แล้ว ไม่ใช่แค่การพูดโกหกอย่างเดียว แต่ยังรวมไปถึงการพูดส่อเสียด การพูดคำหยาบ และการพูดเพ้อเจ้ออีกด้วย คลิบนี้ผมจึงเอาคติธรรม และข้อคิดของครูบาอาจารย์ มาให้รับชม เผื่อจะเป็นประโยชน์ และเป็นข้อคิด ให้กับทุกท่าน ในการใช้ชีวิต และใช้คำพูดกับผู้อื่น คำว่า มุสา แปลว่า เท็จ หรือไม่จริง ส่วนคำว่า วาท แปลว่า วาจา หรือคำพูด ซึ่งส่วนใหญ่แล้ว คนเรามักจะโกหกกันทางคำพูด แต่ว่า การแสดงออกทางกาย ก็ถือว่าใช่ เช่นเดียวกัน ยกตัวอย่าง เช่น การเขียนจดหมายที่เป็นเท็จ การพิมพ์ข่าวที่เป็นเท็จ การทำหลักฐานปลอม การทำเครื่องหมาย ซึ่งทำให้คนอื่นหลงเชื่อ หรือการสั่นศีรษะ การพยักหน้า เป็นต้น เรามาดูกันว่าการกระทำ ๔ อย่าง ที่นำให้เรา ทำผิดศีลข้อที่ ๔ นั้น ก็คือ การโกหก การพูดส่อเสียด การพูดคำหยาบ และ การพูดเพ้...

อานิสงส์ของการหลีกเร้น ภิกษุ ท. ! เธอทั้งหลายจงเป็นผู้มีความหลีกเร้น (ปฏิสลฺลาณ) เป็นที่มายินดี ยินดีแล้วในความหลีกเร้น จงเป็นผู้ตามประกอบเจโตสมถะในภายใน มีฌานอันตนไม่ละเลย ประกอบพร้อมด้วยวิปัสสนา เพิ่มพูนความยินดีในสุญญาคารอยู่เถิด. ภิกษุ ท. ! เมื่อประพฤติกระทำเช่นนั้นอยู่, ผลอย่างใดอย่างหนึ่งในบรรดาผลทั้งสอง เป็นอันเธอหวังได้ คือ อรหัตตผลในทิฏฐธรรม นี้ หรือว่าเมื่อเชื้อ (อุปาทิ) เหลืออยู่ ก็มี ความเป็น อนาคามี. (ในสูตรอื่นแสดงอานิสงส์แห่งการหลีกเร้นไว้ด้วยการ รู้ชัดการเกิดขึ้นและความดับไปแห่งขันธ์ห้า ก็มี. - ๑๗/๒๐/๓๐. (ดูรายละเอียดของความเกิดและความดับแห่งขันธ์ห้า ในหนังสือ ปฏิจจ. โอ. หน้า ๒๕๙ - ๒๖๒ และที่หน้า ๓๓๘ - ๓๔๑ . ในสูตรอื่นแสดงไว้ด้วยการ รู้ชัดอริยสัจสี่ ก็มี ดังที่ได้ยกมาไว้ในภาคนำแห่งหนังสือเล่มนี้ ที่หน้า ๗๕. ในสูตรอื่นแสดงไว้ด้วยการ รู้ชัดอายตนิกธรรม ๖ หมวดๆ ละ ๕ อย่างคือ จักษุ รูป จักขุวิญญาณ จักขุสัมผัส เวทนาที่เกิดขึ้นจากจักขุสัมผัส ฯลฯ รวมเป็นรู้ชัดอายตนิกธรรม ๓๐ อย่าง ว่าเป็นอนิจจัง ก็มี. - ๑๘/๑๐๐/๑๔๘. ในสูตรอื่นแสดงไ...

คำขอขมา และอธิษฐานจิต ถอนคำสัญญา คำสาบาน (อธิษฐานหน้าพระพุทธรูป หรือสวดก่อนนอน) นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ สัพพัง อะปะราธัง ขะมะถะ เม ภันเต อุกาสะ ทะวารัตตะเยนะ กะตัง สัพพัง อะปะราธัง ขะมะถะ เม ภันเต อุกาสะ ขะมามิ ภันเต หากข้าพเจ้า จงใจ หรือประมาทพลาดพลั้ง ล่วงเกินบิดา-มารดา ครูบาอาจารย์ พระพุทธ พระธรรม พระอรหันต์ทุกพระองค์ พระอริยสงฆ์เจ้า ตลอดจนสิ่งศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลาย รวมถึงผู้มีพระคุณ และท่านเจ้ากรรมนายเวร จะด้วยกาย วาจา ใจ ขอได้โปรด อโหสิกรรมแก่ข้าพเจ้าด้วย หากข้าพเจ้า มีเจ้าของในตัวติดตามมา ข้าพเจ้า ขออนุญาตมีคู่ มีครอบครัว ได้เหมือนคนปกติทั่วไป ขอถอนคำอธิษฐาน คำสาบาน ที่จะติดตามคู่ในอดีต ขอให้ต่างฝ่ายต่างเป็นอิสระ ข้าพเจ้าจะประพฤติตน ในทางที่ถูก ที่ชอบ ที่ควร ขอบุญบารมี ในอดีตกาลที่ผ่านมา จนถึงปัจจุบัน จงส่งผลให้ข้าพเจ้า และครอบครัว ตลอดจนบริวารที่เกี่ยวข้อง จงเจริญด้วยอายุ วรรณะ สุขะ พละ ลาภ ยศ สรรเสริญ สติปัญญา ปฏิภาณ ธนส...

สวัสดีครับคุณผู้ชม คลิบนี้ผมมี คติธรรมและข้อคิด เรื่องของ การให้อภัย ซึ่งเป็นการให้ที่ดีที่สุด มาฝากครับ อภัยทานนั้น เป็นทานที่ให้ ได้โดยไม่ต้องสูญเสียวัตถุ เงินทอง หรืออะไรทั้งสิ้น แต่เป็นการให้ที่ยาก และยิ่งใหญ่ที่สุดของมนุษย์ เพราะเป็นเรื่องของจิตใจ คลิบนี้ผมจึงเอาคติธรรมจากครูบาอาจารย์ มาให้รับชม เผื่อจะเป็นประโยชน์ และเป็นข้อคิดให้กับทุกท่าน ในการดำเนินชีวิต และรู้จักการให้อภัย ซึ่งอภัยทานนั้น หมายถึง การชำระความโกรธในจิตใจ ด้วยการให้อภัยคนอื่น การให้อภัย คือ การยกโทษ ไม่ถือโทษ กับคนที่สร้างความปวดร้าวใจ สร้างความทุกข์ สร้างความเสียหายให้กับเรา การที่มนุษย์ต้องมีอภัยทาน ก็เพราะว่าคนเรา มีความบกพร่อง ไม่เพียงแต่คนเลวที่บกพร่อง แม้แต่คนดีก็บกพร่อง เมื่อเป็นเช่นนั้น เราจึงไม่อาจหวัง ความสมบูรณ์แบบจากใครได้ รวมทั้งตัวเราด้วย ถ้าไม่ได้อย่างที่คาดหวัง หรือมีความผิดพลาดเกิดขึ้น เราก็ต้องรู้จักให้อภัย ทั้งต่อตัวเอง และคนอื่น เป็นเรื่องธรรมดาที่ไม่มีใคร จะทำอะไรให้ถูกใจเราไปได้ทุกอย่าง และเราเอง ก็ไม่สามารถทำให้คนอื่น ถูกใจไปได้ทุกคนเช่นกัน เวลาคนอื่นเขาทำผิดพลาดบ้าง ...

สวัสดีครับ วันนี้ผมมีคติธรรมและข้อคิด เรื่องของ อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ซึ่งเป็นไตรลักษณ์ ๓ ประการ มาฝากครับ ไตรลักษณ์ หมายถึง สภาพที่เป็นปกติวิสัย หรือเป็นไปตามธรรมชาติ หรืออาจเรียกว่า เป็นทฤษฎีแห่งความเหมาะ เพราะทุกสิ่งบนโลกนี้ จะอยู่ในกฎ หรือภาวะเช่นนี้ เหมือนกันทั้งหมด ไตรลักษณ์ จึงเป็นหลักสัจธรรมทางพระพุทธศาสนา ที่มุ่งสอนให้เข้าใจชีวิต ที่เป็นไป ตามธรรมดา ตามความเป็นจริง ทำให้เรา ตระหนักรู้ และเกิดความเข้าใจว่า ชีวิตนั้นเป็นอย่างไร เกิดความรู้เท่าทัน และรับรู้ ต่อทุกอาการของการปฏิบัติตน ครับ ในพระพุทธศาสนา มีหลักสัจธรรม หรือคำสอนที่สำคัญ สำหรับพุทธศาสนิกชน อยู่เป็นจานวนมาก โดยไตรลักษณ์นั้น ก็เป็นหลักคำสอน ที่สำคัญประการหนึ่ง ที่มุ่งให้ระลึกถึง ความเป็นปกติ ธรรมดา ของสรรพสิ่งบนโลก สอดรับกับคำว่า เกิดขึ้น ตั้งอยู่ และก็ดับไป เป็นอาการสามัญ ของทุกสรรพสิ่ง ทั้งนามธรรม และรูปธรรม คำว่า ไตรลักษณ์ เป็นคำสันสกฤต ที่นำมาใช้เป็นภาษาไทย ซึ่งมาจากคำว่า ไตร หรือ ติ ที่แปลว่า ๓ รวมกับคำว่า ลักษณะ หรือ ลักขณะ ที่แปลว่า ที่เป็นสามัญทั่วไป รวมกันแล้ว จึงหมายความว่า ลักษณะที่...

ค้นหาบล็อกนี้

ธรรมะเตือนสติ Purifilm