สนิมจิต เทียบสนิมทอง (สัมมาสมาธิ)

สนิมจิต เทียบสนิมทอง

ภิกษุ ท. ! สนิมแห่งทอง ๕ ประการ เหล่านี้ มีอยู่ เป็นสนิมทำให้ทองเศร้าหมอง มีเนื้อไม่อ่อน ไม่ควรแก่การงานของช่างทอง ไม่ส่งรัศมี มีเนื้อร่วน และไม่เหมาะสมแก่การกระทำของช่างทอง.
สนิม ๕ ประการนั้นอย่างไรเล่า? ห้าประการคือ
เหล็ก โลหะ ดีบุก ตะกั่ว เงิน.

ภิกษุ ท. ! เมื่อใดทองปราศจากสนิม ๕ ประการ เหล่านี้แล้ว ทองนั้น ย่อมเป็นทองมีเนื้ออ่อน ควรแก่การงานของช่างทอง มีรัศมี เนื้อไม่ร่วน และเหมาะแก่การกระทำของช่างทอง.
ถ้าใครปรารถนาจะกระทำเครื่องประดับต่างๆ เช่น แหวน ตุ้มหู สร้อยคอ หรือสุวรรณมาลา ก็ตาม ก็สำเร็จประโยชน์แก่เขานั้น, นี่ฉันใด ;

ภิกษุ ท. ! ข้อนี้ก็ฉันนั้นเหมือนกัน : สนิมแห่งจิต ๕ ประการเหล่านี้ มีอยู่ เป็นสนิมทำให้จิตเศร้าหมอง ไม่อ่อนโยน ไม่ควรแก่การงานของจิต ไม่ประภัสสร รวนเร และไม่ตั้งมั่นโดยชอบ เพื่อความสิ้นไปแห่งอาสวะ.
สนิมแห่งจิต ๕ ประการนั้นอย่างไรเล่า? ห้าประการคือ
กามฉันทะ
พยาบาท
ถีนมิทธะ
อุทธัจจกุกกุจจะ
วิจิกิจฉา.

ภิกษุ ท. ! เมื่อใดจิตปราศจาก เครื่องเศร้าหมอง ๕ ประการเหล่านี้แล้ว จิตนั้นย่อมเป็นจิตอ่อนโยน ควรแก่การงานของจิต เป็นจิตประภัสสร ไม่รวนเร และตั้งมั่นโดยชอบ เพื่อความสิ้นไปแห่งอาสวะ.

- ปญฺจก. อํ. ๒๒/๑๘/๒๓.
อริยสัจจากพระโอษฐ์ ภาค ๒ หน้าที่ ๑๓๕๙