บริขารเจ็ดของอริยสัมมาสมาธิ (สัมมาสมาธิ)

บริขารเจ็ดของอริยสัมมาสมาธิ

ภิกษุ ท. ! สมาธิบริขาร ๗ ประการ เหล่านี้ มีอยู่. เจ็ดประการอย่างไรเล่า? เจ็ดประการ คือ
สัมมาทิฏฐิ
สัมมาสังกัปปะ
สัมมาวาจา
สัมมากัมมัมตะ
สัมมาอาชีวะ
สัมมาวายามะ
สัมมาสติ.

ภิกษุ ท. ! เอกัคคตาจิต ที่แวดล้อมอยู่ด้วยองค์เจ็ดประการเหล่านี้ เราเรียกว่า อริยสัมมาสมาธิ ที่มีที่ตั้งอาศัย บ้าง ที่มีบริขาร บ้าง ดังนี้.

(ผู้ศึกษาพึงสังเกตให้เห็นว่า การที่พระองค์ทรงจัดให้องค์มรรคทั้งเจ็ดข้างต้น ตั้งอยู่ในฐานะเป็นบริวารขององค์สุดท้าย คือสัมมาสมาธิ นี้ มีความหมายลึกซึ้ง เป็นเคล็ดลับของการปฏิบัติธรรมอย่างยิ่ง ผู้ศึกษาพึงศึกษาจากหัวข้อว่า “อริยสัมมาสมาธิมีบริขารเจ็ด”, “การทำหน้าที่สัมพันธ์กันของบริขารเจ็ด” ที่หน้า ๑๒๘๖ - ๑๒๙๕ แห่งหนังสือเล่มนี้เป็นเครื่องประกอบด้วย).

- สตฺตก. อํ. ๒๓/๔๒/๔๒.
อริยสัจจากพระโอษฐ์ ภาค ๒ หน้าที่ ๑๓๑๑